Niewiele jest w europejskim futbolu r\u00f3wnie zaciek\u0142ych, d\u0142ugoletnich rywalizacji klubowych, kt\u00f3rych pod\u0142o\u017ce tak dalece wykracza\u0142oby poza aspekt sportowy co Old Firm Derby. \u015awi\u0119ta wojna Celtiku z Rangers o prymat w Glasgow, w ca\u0142ej Szkocji, a nawet poza jej granicami ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Irlandii P\u00f3\u0142nocnej (lub jak wola\u0142aby powiedzie\u0107 jedna ze zwa\u015bnionych stron: na p\u00f3\u0142nocy Irlandii), trwa od ko\u0144c\u00f3wki XIX wieku. A w\u0142a\u015bciwie o wiele d\u0142u\u017cej, bo wtedy linia frontu jedynie zacz\u0119\u0142a przebiega\u0107 przez stadiony. W konflikcie maj\u0105cym t\u0142o polityczne, spo\u0142eczne, religijne i kulturowe.<\/p>\n\n\n\n
Zaj\u0119cie miejsca po jednej ze stron barykady, nigdzie indziej nie jest tak r\u00f3wnoznaczne z wyznaniem wiary. Z czym\u015b, co okre\u015bla cz\u0142owieka i naznacza go na ca\u0142e \u017cycie. W opozycji do przeciwnika. Cho\u0107 zazwyczaj nie jest to decyzja podj\u0119t\u0105 samodzielnie, lecz wynika z wychowania w konkretnej rodzinie, w konkretnej dzielnicy, w konkretnym \u015brodowisku. \u015arodowisku nieraz tak zafiksowanym na ci\u0105gn\u0105cym si\u0119 od lat sporze, \u017ce bardziej ni\u017c grup\u0119 kibicowsk\u0105 przypomina sekt\u0119. Mo\u017ce tylko odwieczna rywalizacja mi\u0119dzy Realem a Barcelon\u0105 z racji swego umi\u0119dzynarodowienia i rangi klub\u00f3w rozpala emocje o wi\u0119kszym zasi\u0119gu. Cho\u0107 zupe\u0142nie innej kategorii. I o innej temperaturze.<\/p>\n\n\n\n
A ju\u017c na pewno w \u017cadnym innym miejscu poza Hiszpani\u0105 owa polaryzacja nie rzutuje w tak wielkim stopniu na rozgrywki ligowe. Obaj szkoccy giganci wywalczyli tytu\u0142 mistrzowski w sumie 110 razy. Ca\u0142a konkurencja razem wzi\u0119ta: 19. Przepa\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Obie marki zagarn\u0119\u0142y dla siebie niemal ca\u0142\u0105 przestrze\u0144 w szkockiej pi\u0142ce klubowej ze wzgl\u0119du na sw\u0105 lokalizacj\u0119, histori\u0119, warto\u015bci do kt\u00f3rych si\u0119 odwo\u0142uj\u0105, oraz przewagi, kt\u00f3re z czasem wypracowa\u0142y. I obie symbolizuj\u0105 dwie strony tego samego medalu. S\u0105 wi\u0119c na siebie skazane. Dlatego, gdy w 2012 roku Rangers wskutek pog\u0142\u0119biaj\u0105cych si\u0119 k\u0142opot\u00f3w finansowych zostali zdegradowani do czwartej ligi, wielu fan\u00f3w Celtiku, mimo pocz\u0105tkowej euforii, pragn\u0119\u0142o ich jak najszybszego powrotu (bo przecie\u017c rywal nie znikn\u0105\u0142 z miasta, a jedynie os\u0142ab\u0142). Co po kilku latach si\u0119 zi\u015bci\u0142o i zn\u00f3w jest po staremu. Zn\u00f3w – mimo walki wydanej zjawisku przez oba wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z sob\u0105 na tej p\u0142aszczy\u017anie kluby – na Ibrox l\u017cy si\u0119 i poniewiera Celtic, nie ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce jest lokalnym rywalem, lecz za wszystko co sob\u0105 symbolizuje, za ca\u0142y sw\u00f3j irlandzki, katolicki rodow\u00f3d, analogicznie jak na Celtic Park \u017cyczy si\u0119 \u015bmierci \u201eprzepasanym szarfami flecistom\u201d. I zn\u00f3w, z jednej strony mamy jawnie ksenofobiczny wyd\u017awi\u0119k zakazanej przez klub kibicowskiej przy\u015bpiewki Rangers, \u201eFamine Song\u201d b\u0119d\u0105cej przer\u00f3bk\u0105 irlandzkiej pie\u015bni o XIX wiecznej kl\u0119sce g\u0142odu, kt\u00f3ra zabi\u0142a lub wygna\u0142a z Zielonej Wyspy oko\u0142o dw\u00f3ch milion\u00f3w ludzi, i to o ich potomkach ci z Ibrox \u015bpiewaj\u0105: \u201eprzybyli z Irlandii, przynie\u015bli nam same k\u0142opoty i wstyd (\u2026), g\u0142\u00f3d si\u0119 sko\u0144czy\u0142, dlaczego nie wr\u00f3c\u0105 do domu?\u201d, <\/em>z drugiej za\u015b gloryfikacj\u0119 IRA i inne polityczno-religijne prowokacje dokonywane pod adresem rywali przez fan\u00f3w The Bhoys. <\/p>\n\n\n\n Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, s\u0142owo \u201ek\u0142opoty\u201d ma w \u201eFamine Song\u201d bardzo konkretne znaczenie i odnosi si\u0119 do ofiar poniesionych z r\u0105k IRA przez stron\u0119 lojalistyczn\u0105. Co ka\u017cdego jej cz\u0142onka z zaprzysi\u0119g\u0142ymi fanami Rangers na czele, obliguje do \u201eczujno\u015bci\u201d wobec p\u0142yn\u0105cych z zewn\u0105trz zagro\u017ce\u0144. Niezale\u017cnie od tego czy Old Firm Derby si\u0119 odbywaj\u0105 czy nie. Nie znaczy to, \u017ce podczas przymusowej banicji Rangers, tych \u015bpiew\u00f3w nie by\u0142o. By\u0142y, s\u0105 i zapewne pozostan\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kibicowskiej to\u017csamo\u015bci, dop\u00f3ki oba kluby b\u0119d\u0105 istnie\u0107. Mimo zakaz\u00f3w stadionowych nak\u0142adanych na tzw. \u201esekciarzy\u201d. Zawsze to jednak lepiej m\u00f3c si\u0119 spotka\u0107 z wrogiem twarz\u0105 w twarz ni\u017c l\u017cy\u0107 go \u201ekorespondencyjnie\u201d podczas meczu z Dumbarton czy Stirling Albion na trzecioligowym poziomie. Nawet je\u015bli na Ibrox wci\u0105\u017c przychodzi\u0142o po 40 tysi\u0119cy kibic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n