{"id":1441,"date":"2025-07-30T11:16:11","date_gmt":"2025-07-30T10:16:11","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturagry.pl\/?p=1441"},"modified":"2025-09-24T12:05:45","modified_gmt":"2025-09-24T11:05:45","slug":"copa-71-przemilczane-bohaterki-futbolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/2025\/07\/30\/copa-71-przemilczane-bohaterki-futbolu\/","title":{"rendered":"COPA 71. Przemilczane bohaterki futbolu."},"content":{"rendered":"\n<p>Pi\u0142karskie mistrzostwa \u015bwiata w Meksyku. Tysi\u0105ce rozpalonych emocjami kibic\u00f3w na trybunach wielkiego stadionu Azteca. Mecz Anglia-Argentyna. Oczy wszystkich wpatrzone w niewysok\u0105 posta\u0107 z numerem 10 na koszulce w bia\u0142o-b\u0142\u0119kitne pasy, kt\u00f3ra niesiona jakby nadludzk\u0105 moc\u0105 sieje zam\u0119t i spustoszenie w szeregach przeciwnika. I praktycznie w pojedynk\u0119 wygrywa dla swej dru\u017cyny bitw\u0119 decyduj\u0105c\u0105 o awansie do czw\u00f3rki najlepszych ekip globu.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli my\u015blisz Czytelniku, \u017ce chodzi o Diego Maradon\u0119 i najs\u0142ynniejsze spotkanie w historii jego reprezentacyjnych wyst\u0119p\u00f3w, mylisz si\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Poznaj Elb\u0119 Selv\u0119, kt\u00f3ra zdoby\u0142a dla Argentyny wszystkie cztery bramki w wygranym 4-1 meczu z Angli\u0105 podczas rozegranych w 1971 roku w Meksyku pierwszych mistrzostwach \u015bwiata w pi\u0142ce no\u017cnej kobiet. Mistrzostwach, kt\u00f3rych do dzi\u015b nie uznano za oficjalne. I przemilczanych. Gdy\u017c tak by\u0142o wygodniej. Aby je zapomniano. Wraz z ich uczestniczkami. Albo inaczej\u2026 Miejmy to za sob\u0105. Wypowiedzmy to straszne s\u0142owo: PI\u0141KARKAMI, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y na meksyka\u0144skich boiskach, cho\u0107 m\u0119\u017cczy\u017ani z FIFA sobie tego nie \u017cyczyli. Zreszt\u0105 nie tylko oni. Wielu innych r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119c je\u015bli zastanawiasz si\u0119, dlaczego o tym nie s\u0142ysza\u0142e\u015b, nie przejmuj si\u0119. Niemal nikt poza w\u0105skim kr\u0119giem os\u00f3b nie zna\u0142 do tej pory tej historii. Nawet wielokrotne mistrzynie \u015bwiata (ju\u017c te oficjalne) i z\u0142ote medalistki olimpijskie z reprezentacji USA, nie mia\u0142y o swych poprzedniczkach zielonego poj\u0119cia. A przecie\u017c od Stan\u00f3w wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o. To znaczy zacz\u0105\u0142 si\u0119 tam na dobre rozkr\u0119ca\u0107 kobiecy futbol, b\u0119d\u0105cy dzi\u015b najszybciej rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 dyscyplin\u0105 sportu na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n<p>To dlaczego nikt nie s\u0142ysza\u0142 o turnieju, kt\u00f3ry powinien by\u0107 dla pi\u0142ki no\u017cnej kobiet jednym z najwa\u017cniejszych punkt\u00f3w odniesienia? Takim samym, jakim dla m\u0119skiego futbolu by\u0142a np. R\u0119ka Boga? Albo Cud w Bernie?<\/p>\n\n\n\n<p>Zaraz, zaraz\u2026 Jakiego m\u0119skiego futbolu? \u2013 kto\u015b m\u00f3g\u0142by zaoponowa\u0107. Przecie\u017c futbol jest tylko jeden. Po prostu. A futbol kobiecy to jaka\u015b zupe\u0142nie inna dyscyplina. Co\u015b jak futbol ameryka\u0144ski. Niby nazywa si\u0119 futbolem, ale tak naprawd\u0119 nim nie jest.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dyscyplina, kt\u00f3ra zreszt\u0105 w\u00f3wczas \u2013 u progu lat 70-tych &#8211; wielu wydawa\u0142a si\u0119 czym\u015b znacznie bardziej osobliwym ni\u017c dzi\u015b. Z czym nigdy wcze\u015bniej si\u0119 nie zetkn\u0119li.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>A jednak impreza rozgrywana na tych samych ogromnych stadionach, na kt\u00f3rych rok wcze\u015bniej odby\u0142 si\u0119 \u015bwiatowy czempionat m\u0119\u017cczyzn, przyci\u0105gn\u0119\u0142a zainteresowanie tym co si\u0119 dzia\u0142o na boiskach, nie za\u015b imponderabiliami. Nawet je\u015bli cz\u0119\u015b\u0107 widz\u00f3w przysz\u0142a po prostu z ciekawo\u015bci. Bo drugi raz taka okazja mog\u0142a si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Z drugiej strony nie pootwierano jeszcze tak wielu front\u00f3w wojny kulturowej. A stosunek (lub jego brak) do uprawiania tego sportu przez kobiety nie musia\u0142 oznacza\u0107 opowiadania si\u0119 po kt\u00f3rej\u015b ze stron konfliktu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119c o co chodzi\u0142o w tym zdumiewaj\u0105cym wydarzeniu?<\/p>\n\n\n\n<p>Na te i inne pytania, kt\u00f3re nieuchronnie musimy sobie zada\u0107, odpowiada znakomity film dokumentalny pod tytu\u0142em \u201eCOPA 71\u201d, o wielkiej pi\u0142karskiej imprezie, kt\u00f3r\u0105 zapomniano. Mimo, \u017ce gromadzi\u0142a na trybunach dziesi\u0105tki tysi\u0119cy widz\u00f3w i rozpali\u0142a gigantyczne emocje. Przyci\u0105gn\u0119\u0142a te\u017c zainteresowanie medi\u00f3w, a w \u015blad za nimi pieni\u0105dze. Lecz wygumkowano j\u0105 z historii. Ot tak. Jakby nigdy si\u0119 nie odby\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n<p>Najwa\u017cniejsze pytanie zawsze brzmi: DLACZEGO?<\/p>\n\n\n\n<p>Pada ono w przestrzeni publicznej od dawna. W szerszym kontek\u015bcie. A dokument wyprodukowany m.in. przez siostry Seren\u0119 i Venus Williams, jedynie ubiera je w pi\u0142karski kostium, cho\u0107 czyni to w niezwykle sugestywny i poruszaj\u0105cy spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego my m\u0119\u017cczy\u017ani, jako po\u0142owa ludzko\u015bci wzbraniamy si\u0119 mniej lub bardziej otwarcie przed my\u015bl\u0105, \u017ce kobiety te\u017c mog\u0105 gra\u0107 w pi\u0142k\u0119. I przez dziesi\u0105tki lat robili\u015bmy wszystko, \u017ceby to uniemo\u017cliwi\u0107. Zreszt\u0105 nadal niekt\u00f3rzy z nas nie mog\u0105 si\u0119 z tym pogodzi\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Autorzy filmu stawiaj\u0105 do\u015b\u0107 oczywist\u0105 \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 tez\u0119, \u017ce to ze strachu przed utrat\u0105 kontroli. Przed odebraniem nam jednej z ostatnich niekwestionowanych do niedawna przestrzeni naszej dominacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo pi\u0142ka no\u017cna to m\u0119ska gra, a kobiety mog\u0105 co najwy\u017cej podziwia\u0107 zawodnik\u00f3w z trybun. A najlepiej z kuchni. Czy\u017c nie takiej odpowiedzi udzieli\u0142aby cz\u0119\u015b\u0107 z nas? Ewentualnie bez tego wtr\u0119tu o kuchni. Ju\u017c nie wypada formu\u0142owa\u0107 takich mizoginistycznych postulat\u00f3w publicznie. Cho\u0107 w przestrzeniach zapewniaj\u0105cych anonimowo\u015b\u0107 lub\/i komfort bycia \u201ew\u015br\u00f3d swoich\u201d, nadspodziewanie cz\u0119sto da si\u0119 je us\u0142ysze\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>To podziwianie te\u017c w zasadzie mogliby\u015bmy sobie odpu\u015bci\u0107. Maj\u0105 podziwia\u0107 nas, a nie innych facet\u00f3w. Pozosta\u0144my wi\u0119c przy fundamentalnym \u201epi\u0142ka no\u017cna to m\u0119ska gra\u201d. Niech sobie graj\u0105 w co chc\u0105, byle nie w pi\u0142k\u0119. Niech nawet walcz\u0105 ze sob\u0105 w ringu, skoro ju\u017c \u015bwiat stan\u0105\u0142 na g\u0142owie i trzeba by\u0142o jako\u015b do tego przywykn\u0105\u0107. Ob\u015bmia\u0107 lub wzruszy\u0107 ramionami. Ale pi\u0142ka no\u017cna to co\u015b znacznie powa\u017cniejszego. Godnego tylko m\u0119\u017cczyzny. To sama istota naszej m\u0119skiej to\u017csamo\u015bci. Do czego kobiety bez naszej zgody nie powinny mie\u0107 dost\u0119pu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dobra, wystarczy. Od samego pisania mo\u017cna si\u0119 poczu\u0107 jak Ajatollah Chomeini. I inne najwy\u017csze moralne autorytety.<\/p>\n\n\n\n<p>Dwie du\u0144skie zwyci\u0119\u017cczynie turnieju Birte Kjems i Ann Stengard&nbsp;tak wspominaj\u0105 przed kamer\u0105 sw\u00f3j wyst\u0119p na mistrzostwach:&nbsp;<em>\u201eDumne\u2026 By\u0142y\u015bmy dumne. To by\u0142o nasze najwi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cie (\u2026)&nbsp;&nbsp;&#8211; Gdy wr\u00f3ci\u0142y\u015bmy zjawi\u0142o si\u0119 du\u017co prasy i fotograf\u00f3w. By\u0142y\u015bmy w du\u0144skiej telewizji. A potem cisza (\u2026) &#8211; By\u0142am naiwna my\u015bl\u0105c, \u017ce co\u015b si\u0119 ruszy z miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 znajdowa\u0142y\u015bmy. \u017be co\u015b powstanie. Ale faceci powiedzieli NIE. Kobiety mia\u0142y ju\u017c za du\u017co tego rozg\u0142osu. Wzi\u0119li gumk\u0119 i wymazali nas. Musia\u0142y\u015bmy zaczyna\u0107 od zera. &#8211; Mo\u017ce zazdro\u015bcili nam sukcesu. Oni tego nie osi\u0105gn\u0119li, a my wygra\u0142y\u015bmy Puchar \u015awiata. &#8211; Czemu nie chcieli wykorzysta\u0107 naszego sukcesu jako fundamentu? &#8211; Dlaczego? &#8211; Nie rozumiem tego. A ty rozumiesz? \u2013 Nie. Bo jeste\u015bmy kobietami&nbsp;<\/em>(\u015bmiech)<em>&nbsp;\u2013 Bo jeste\u015bmy kobietami i by\u0142y\u015bmy tak g\u0142upie, \u017ce nie zrozumia\u0142y\u015bmy, \u017ce nie powinny\u015bmy gra\u0107 w pi\u0142k\u0119.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>A inne? Meksykanki, Francuzki, W\u0142oszki, Argentynki, Brytyjki?<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; \u201eMagiczne wydarzenie.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; \u201eCzujesz si\u0119 jakby wyros\u0142y ci skrzyd\u0142a.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; \u201eTutaj po raz pierwszy czu\u0142am si\u0119 wolna.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; \u201eNie wraca\u0142y\u015bmy do tematu przez kolejne pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119c zapytajmy ponownie. DLACZEGO?<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy s\u0142ucha si\u0119 s\u0142\u00f3w tych kobiet trzeba mie\u0107 lodowate serce lub ciasny umys\u0142 (albo jedno i drugie), \u017ceby nie poczu\u0107 z nimi solidarno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>I jeszcze jeden cytat.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; \u201ePrzez ca\u0142e dzieci\u0144stwo gra\u0142am w nog\u0119 na ulicy. Uwielbia\u0142am t\u0119 gr\u0119. Dawa\u0142a mi mn\u00f3stwo rado\u015bci. Tylko, \u017ce jak tata wraca\u0142 do domu musia\u0142am odk\u0142ada\u0107 pi\u0142k\u0119. Je\u015bli nie przesta\u0142am gra\u0107, krzycza\u0142 albo mnie bi\u0142 (\u2026)\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Co z nami, m\u0119\u017cczyznami, jest nie tak?<\/p>\n\n\n\n<p>Cofnijmy si\u0119 do pocz\u0105tku. Do Anglii ko\u0144ca XIX wieku. Czyli kolebki futbolu. Mimo pocz\u0105tkowego entuzjazmu dla nowego zjawiska jakim by\u0142o uprawianie tego sportu przez kobiety, kt\u00f3re zakorzenia\u0142o si\u0119 w spo\u0142ecznej \u015bwiadomo\u015bci niemal r\u00f3wnie szybko, co gra m\u0119\u017cczyzn, wraz z nastaniem nowej epoki, w latach 20-tych XX wieku (czas wydaje si\u0119 nieprzypadkowy), postanowiono po\u0142o\u017cy\u0107 temu kres. A dok\u0142adniej angielski zwi\u0105zek pi\u0142karski postanowi\u0142. I zagrozi\u0142 klubom, kt\u00f3re udost\u0119pnia\u0142y kobietom boiska i ca\u0142\u0105 infrastruktur\u0119, wykluczeniem z federacji. \u015aladem Anglik\u00f3w natychmiast posz\u0142y inne zwi\u0105zki. W niekt\u00f3rych krajach w\u0142adze zada\u0142y sobie nawet tyle trudu by zmieni\u0107 prawo. Na przyk\u0142ad we W\u0142oszech Mussoliniego uprawianie pi\u0142ki no\u017cnej przez kobiety sta\u0142o si\u0119 przest\u0119pstwem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>DLACZEGO?<\/p>\n\n\n\n<p>By uczyni\u0107 je niewidocznymi. Jak m\u00f3wi przed kamer\u0105 Carol Wilson, angielska uczestniczka COPA 71:&nbsp;<em>\u201ePo uko\u0144czeniu szko\u0142y kobieta mia\u0142a wyj\u015b\u0107 za m\u0105\u017c, ustatkowa\u0107 si\u0119, urodzi\u0107 dzieci i gotowa\u0107\u201d.&nbsp;<\/em>Koniec, kropka.<\/p>\n\n\n\n<p>Potem by\u0142a wojna, mozolne podnoszenie si\u0119 poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w z ruin, nikt nie mia\u0142 g\u0142owy do takich dyrdyma\u0142\u00f3w jak kobiecy futbol.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejn\u0105 szans\u0105 na prze\u0142om by\u0142a rewolucja obyczajowa lat 60-tych.<\/p>\n\n\n\n<p>Oddajmy g\u0142os innej&nbsp;brytyjskiej zawodniczce Trudy McCaffery,&nbsp;kt\u00f3ra w archiwalnym nagraniu (s\u0105 one wielkim atutem filmu), jeszcze sprzed mistrzostw, zosta\u0142a zapytana o to&nbsp;<em>\u201eczemu taka mi\u0142a dziewczyna gra w pi\u0142k\u0119?\u201d.<\/em>&nbsp;&#8211; \u201e<em>A co w tym z\u0142ego?\u201d&nbsp;<\/em>\u2013 odpowiada pytaniem dziewczyna. &#8211;&nbsp;<em>\u201eTo m\u0119ska gra, prawda?\u201d<\/em>&nbsp;\u2013 dziwi si\u0119 rozm\u00f3wca.&nbsp;<em>\u201eNie. Sport jest dla wszystkich\u201d \u2013<\/em>&nbsp;wzrusza ramionami&nbsp;McCaffery.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto w tym miejscu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na pewien z pozoru b\u0142ahy, a w istocie g\u0142\u0119boko zakotwiczony w tematyce problem narracyjny, kt\u00f3ry musieli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 autorzy filmu. I jako\u015b sobie z nim poradzi\u0107. Wypowiedzi uczestniczek mundialu s\u0105 prezentowane z dw\u00f3ch perspektyw. Pi\u0142karek sprzed lat i dojrza\u0142ych kobiet, kt\u00f3re te wydarzenia wspominaj\u0105. I teraz\u2026 Uwaga\u2026. Pi\u0142karki nie maj\u0105 nazwisk. Tylko imiona. Dlatego Trudy McCaffery jako zawodniczka jest przedstawiana pocz\u0105tkowo jako Trudy, a pogromczyni Anglii, Elba Selva, jest po prostu Elb\u0105. Traktowanymi z przymru\u017ceniem oka dziewcz\u0119tami, kt\u00f3rym przysz\u0142o do g\u0142owy, \u017ce mog\u0105 gra\u0107 w pi\u0142k\u0119. To jasne, \u017ce wiele z bohaterek dokumentu zmieni\u0142o nazwiska i dzi\u015b nosz\u0105 inne, a przedstawianie ich naprzemiennie panie\u0144skimi i tymi po m\u0119\u017cach (!) spowodowa\u0142oby galimatias, ale efekt, kt\u00f3ry przy okazji osi\u0105gni\u0119to, jest uderzaj\u0105cy. I \u015bwiadczy o kunszcie tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy formaln\u0105 trudno\u015b\u0107, potrafili zamieni\u0107 w kolejn\u0105 sk\u0142aniaj\u0105c\u0105 do my\u015blenia kwesti\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; \u201eGra\u0142y\u015bmy w pi\u0142k\u0119 nie dlatego, \u017ce chcia\u0142y\u015bmy by\u0107 jak faceci. Ja gra\u0142am w pi\u0142k\u0119, bo lubi\u0142am gra\u0107 w pi\u0142k\u0119\u201d<\/em>&nbsp;\u2013 powiedzia\u0142a w filmie jakby dziwi\u0105c si\u0119, \u017ce kto\u015b tego nie rozumie, Dunka, Birte Kjems.<\/p>\n\n\n\n<p>I zn\u00f3w. Z czym tu dyskutowa\u0107?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>A jednak m\u0119skie dyskusje trwaj\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>DLACZEGO?<\/p>\n\n\n\n<p>Tu\u017c przed rozegranym na szwajcarskich boiskach kobiecym EURO, w kt\u00f3rym po raz pierwszy w tej rangi imprezie wyst\u0105pi\u0142a reprezentacja Polski, przez media internetowe przetoczy\u0142a si\u0119 lawina komentarzy na temat wysokiej pora\u017cki jednej z przygotowuj\u0105cych si\u0119 do turnieju ekip z jak\u0105\u015b juniorsk\u0105 dru\u017cyn\u0105 ch\u0142opc\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Podnios\u0142o si\u0119 larum. R\u00f3\u017cni mizogini zacierali r\u0119ce. Zwolennicy jednowymiarowo widzianego \u015bwiata zyskali kolejny argument by stan\u0105\u0107 w jego obronie. Pod pretekstem tzw. zdrowego rozs\u0105dku. Kt\u00f3ry w tak wyko\u015blawionym znaczeniu jest po prostu niezdrow\u0105 fobi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142acze FIFA te\u017c to m\u00f3wili. By zatrze\u0107 \u015blady po COPA 71 i na dwadzie\u015bcia lat zahamowa\u0107 rozw\u00f3j raczkuj\u0105cej dyscypliny.<\/p>\n\n\n\n<p>Komentatorzy pierwszych, prekursorskich kobiecych mecz\u00f3w z lat. 60-tych r\u00f3wnie\u017c. Lekcewa\u017c\u0105cym, protekcjonalnym tonem &#8211;&nbsp;<em>\u201eUbawi\u0142em si\u0119\u201d. \u201eTo \u015bwietny dowcip<\/em>\u201d. Lub z inteligenckich, mentorskich pozycji &#8211; \u201eTo pewna osobliwo\u015b\u0107 erotyczno-komiczna\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Protekcjonalny stosunek do kobiet prezentuje zreszt\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyst\u0119puj\u0105cych w filmie m\u0119\u017cczyzn. Nawet ci pozornie nastawieni do nich przyja\u017anie. Jak konferansjer telewizyjnego show przedstawiaj\u0105cy widzom w\u0142osk\u0105 zawodniczk\u0119 Elen\u0119 Schiavo.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak wida\u0107 zmieniaj\u0105 si\u0119 czasy i rzeczywisto\u015b\u0107, tylko komentatorzy nadal tkwi\u0105 w przesz\u0142o\u015bci. Umo\u015bciwszy sobie w niej bezpieczne gniazdko. I pozorn\u0105 higien\u0119 swych my\u015bli stawiaj\u0105c ponad wolno\u015bci\u0105 innych.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla wielu kobiecy futbol to wci\u0105\u017c dziwaczna osobliwo\u015b\u0107. Co\u015b jak dw\u00f3ch facet\u00f3w trzymaj\u0105cych si\u0119 za r\u0119ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielu nie potrafi te\u017c uchwyci\u0107 r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy warunkami, pod kt\u00f3rymi przekraczanie pewnych granic jest przyjmowane z aprobat\u0105, a zwyk\u0142ym chamstwem podszytym zazwyczaj niech\u0119ci\u0105 do samego siebie. To ci sami co nie odr\u00f3\u017cniaj\u0105 \u201enie\u201d od \u201enie\u201d. A \u201enie\u201d ich frustruje.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119c krytykuj\u0105 i wy\u015bmiewaj\u0105 poziom gry kobiet. Por\u00f3wnuj\u0105c go do poziomu m\u0119\u017cczyzn.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Serio?<\/p>\n\n\n\n<p>Pi\u0142ki no\u017cnej kobiet i m\u0119\u017cczyzn nie mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107, bo to dwie r\u00f3\u017cne kategorie. Albo ujmijmy t\u0119 kwesti\u0119 inaczej. To jak z tronem i sedesem. Na obu si\u0119 siedzi, ale na tym podobie\u0144stwa si\u0119 ko\u0144cz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>O co wi\u0119c toczy si\u0119 gra?<\/p>\n\n\n\n<p>W archiwalnym materiale z ko\u0144c\u00f3wki lat 60-tych, my\u015bl\u0105cy w nowatorski &#8211; jak na owe czasy \u2013 spos\u00f3b, trener Harry Batt, zwraca si\u0119 do swoich podopiecznych by\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejszymi s\u0142owami jakie padaj\u0105 w ca\u0142ym filmie:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eJU\u017b WAM TO M\u00d3WI\u0141EM. NIE COFAJCIE SI\u0118 WSZYSTKIE DO OBRONY. MACIE SI\u0118 TRZYMA\u0106 POZYCJI. ATAK TO NAJLEPSZA FORMA OBRONY. DO DZIE\u0141A DZIEWCZYNY\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W tej zach\u0119cie zawiera si\u0119 wszystko. Ale ka\u017cda akcja wywo\u0142uje reakcj\u0119. Wi\u0119c mo\u017ce w drugiej szatni, jaki\u015b inny trener, m\u00f3wi\u0142 to samo dru\u017cynie m\u0119skiej:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eJU\u017b WAM TO M\u00d3WI\u0141EM. NIE COFAJCIE SI\u0118 WSZYSCY DO OBRONY. MACIE SI\u0118 TRZYMA\u0106 POZYCJI. ATAK TO NAJLEPSZA FORMA OBRONY. DO DZIE\u0141A CH\u0141OPAKI\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie o to si\u0119 wi\u0119c toczy gra. Dla jednej dru\u017cyny o dominacj\u0119 na boisku, dla drugiej o wywalczenie na nim przestrzeni i r\u00f3wnych zasad.<\/p>\n\n\n\n<p>W relacjach niemal ka\u017cdej pi\u0142karki wyst\u0119puj\u0105cej w dokumencie czu\u0107 gorycz, ale i dum\u0119 z tego jak wiele musia\u0142y pokona\u0107 barier i przeszk\u00f3d, jak wiele ponie\u015b\u0107 wyrzecze\u0144, aby robi\u0107 to czego pragn\u0105 i znale\u017a\u0107 si\u0119 cho\u0107 raz w \u017cyciu w miejscu, w kt\u00f3rym wszyscy to akceptuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>To samo da si\u0119 wywnioskowa\u0107 ze s\u0142\u00f3w obecnych reprezentantek Polski.<\/p>\n\n\n\n<p>Pewnie to samo kilka czy kilkana\u015bcie lat wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0142y Szwedki, Niemki, Angielki, Hiszpanki, Dunki\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142kiem niedawno, jeden z tych co \u201etrzymaj\u0105 si\u0119 pozycji\u201d, by\u0142y prezes hiszpa\u0144skiej federacji pi\u0142karskiej, podczas celebrowania ogromnego sukcesu jakim by\u0142o zdobycie przez Hiszpanki tytu\u0142u mistrzy\u0144 globu, poca\u0142owa\u0142 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych gwiazd dru\u017cyny, Jennifer Hermoso, bez jej zgody w usta. Jakby by\u0142a jego w\u0142asno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>I zosta\u0142 przez ni\u0105 oskar\u017cony przed s\u0105dem, nie tylko o napa\u015b\u0107 na tle seksualnym, ale i zmuszanie do wydania o\u015bwiadczenia, \u017ce poca\u0142unek by\u0142 dobrowolny. Czyli de facto do wycofania zarzut\u00f3w. Ostatecznie cho\u0107 s\u0105d pierwszej instancji uzna\u0142, \u017ce nie jest on winny wywierania na pi\u0142kark\u0119 presji, to skaza\u0142 go za wspomnian\u0105 napa\u015b\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c: skoro ju\u017c musicie gra\u0107 dziewczyny to grajcie, tym bardziej, \u017ce osi\u0105gacie sukcesy, a z tego wynikaj\u0105 korzy\u015bci dla wszystkich, ale pami\u0119tajcie, \u017ce macie si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107, gdy wasz szef (prezes federacji) b\u0119dzie mia\u0142 ch\u0119\u0107 na poca\u0142unek. A je\u015bli zaprotestujecie i b\u0119dziecie dochodzi\u0107 swoich praw przed s\u0105dem, mo\u017cecie zosta\u0107 ocenione przez piewc\u00f3w \u201ezdrowego rozs\u0105dku\u201d jako \u201eoszala\u0142e feministki\u201d, kt\u00f3re niszcz\u0105 cz\u0142owiekowi karier\u0119. Bo przecie\u017c to tylko niewinny poca\u0142unek.<\/p>\n\n\n\n<p>Czy czego\u015b, lub\/i kogo\u015b nam to nie przypomina?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Najlepsz\u0105 form\u0105 obrony jest atak.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, Hiszpanki graj\u0105 bardzo widowiskow\u0105 pi\u0142k\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Przez wiele lat najsilniejsze na \u015bwiecie w tym sporcie by\u0142y Amerykanki. Wci\u0105\u017c s\u0105 pot\u0119ga, ale reszta \u015bwiata je goni. I wyprzedza. Zreszt\u0105 nie ma w tym nic dziwnego. Tak dzia\u0142a konkurencja, dzi\u0119ki kt\u00f3rej dyscyplina si\u0119 rozwija.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego jednak akurat w Stanach jako pierwszych wykszta\u0142ci\u0142a si\u0119 ca\u0142a kultura kobiecej pi\u0142ki no\u017cnej? Dlaczego Amerykankom stworzono odpowiednie warunki, a zawodniczkom z innych kraj\u00f3w nie? Czy dlatego, \u017ce jaki\u015b g\u0142upawy soccer, nie zagra\u017ca\u0142 tamtejszej zmaskulinizowanej wersji futbolu?<\/p>\n\n\n\n<p>To by si\u0119 trzyma\u0142o kupy w kontek\u015bcie tego, czego si\u0119 dowiadujemy z wyprodukowanego przez siostry Williams dokumentu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli jednak komu\u015b si\u0119 wydaje, \u017ce to sport dla grzecznych dziewczynek, \u017ce nie wywo\u0142uje \u2013 jak u m\u0119\u017cczyzn \u2013 skrajnych emocji, tego uwadze nale\u017cy poleci\u0107 prawdziw\u0105 wojn\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 rozp\u0119ta\u0142a na boisku w meczu o awans do \u015bcis\u0142ego fina\u0142u COPA 71 mi\u0119dzy Meksykankami a W\u0142oszkami. Zako\u0144czon\u0105 r\u0119koczynami i interwencj\u0105 s\u0142u\u017cb porz\u0105dkowych rozdzielaj\u0105cych zwa\u015bnione strony.<\/p>\n\n\n\n<p>Wojn\u0119 stoczon\u0105 w imieniu obu kraj\u00f3w. Przy udziale wspieraj\u0105cej gospodynie publiczno\u015bci. I \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 stronniczego s\u0119dziego. Wojn\u0119, kt\u00f3rej echa, niczym niezaleczona rana, wci\u0105\u017c jeszcze, po pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu latach, pobrzmiewaj\u0105 w wypowiedziach jej uczestniczek.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3\u017c, taki bywa kobiecy futbol. To cz\u0119\u015b\u0107 tego sportu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale ma on te\u017c swoj\u0105 pi\u0119kniejsz\u0105 twarz.<\/p>\n\n\n\n<p>Francuska zawodniczka, Nicole Mangas wypowiada w fina\u0142owej scenie filmu jedn\u0105 z najbardziej poetyckich i urzekaj\u0105cych fraz jak\u0105 na temat tej wspania\u0142ej gry sformu\u0142owano. A jednocze\u015bnie prost\u0105 i uniwersaln\u0105:&nbsp;<em>\u201eMoim zdaniem podanie pi\u0142ki tworzy mi\u0119dzy lud\u017ami wi\u0119\u017a.\u201d&nbsp;<\/em>Kontrast mi\u0119dzy g\u0142\u0119bokim sensem tych s\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych nie powstydziliby si\u0119 najwybitniejsi my\u015bliciele, a skromno\u015bci\u0105, wr\u0119cz zawstydzeniem z jakim zosta\u0142y wypowiedziane, jest uderzaj\u0105cy. I ju\u017c cho\u0107by tylko dla tej sceny warto COPA 71 obejrze\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Copa &#039;71 - Official Trailer\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/FU5WOuO_0Tc?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Nasze teksty to zwykle efekt kilku tygodni pracy \u2013 zbierania danych i \u017ar\u00f3de\u0142, analizowania, sprawdzania fakt\u00f3w i wyci\u0105gania wniosk\u00f3w. Wszystko po to, by odda\u0107 w Twoje r\u0119ce ciekaw\u0105 i merytoryczn\u0105 tre\u015b\u0107. Stawiamy na rzetelno\u015b\u0107 i bierzemy pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, co publikujemy.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie znajdziesz u nas wyskakuj\u0105cych baner\u00f3w ani migaj\u0105cych reklam. Chcemy, \u017ceby czytanie tekst\u00f3w na KulturaGry.pl by\u0142o przyjemno\u015bci\u0105, bez niepotrzebnych rozpraszaczy.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli uwa\u017casz, \u017ce to, co robimy, ma sens i chcesz pom\u00f3c nam rozwija\u0107 KulturaGry.pl, mo\u017cesz postawi\u0107 nam wirtualn\u0105 kaw\u0119 na BuyCoffee.com. Je\u015bli nie mo\u017cesz lub nie chcesz wesprze\u0107 nas finansowo, mo\u017cesz zapisa\u0107 si\u0119 do naszego newslettera \u2013 to dla nas r\u00f3wnie\u017c ogromna motywacja.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"width: 100%; max-width: 460px; margin: 0 auto; font-family: Arial, sans-serif;\">\n <div style=\" box-sizing: border-box; background-color: #FFFFFF; padding: 12px; border-radius: 16px; box-shadow: 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 10px 15px -3px rgba(0, 0, 0, 0.1), 0 4px 6px -4px rgba(0, 0, 0, 0.1); width: 100%; background-color: #00A862; color: #FFFFFF; text-align: center; \" > <h3 style=\"font-size: 14px; font-weight: 600; line-height: 1.5; margin: 0;\"> Postaw kaw\u0119 za: <\/h3> <\/div> <div style=\"display: flex; gap: 8px; margin-top: 12px; justify-content: center;\"> <a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/kulturagry?coffeeSize=small\" style=\" display: flex; flex-direction: column; justify-content: center; align-items: center; padding: 12px; border-radius: 16px; box-shadow: 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 10px 15px -3px rgba(0, 0, 0, 0.1), 0 4px 6px -4px rgba(0, 0, 0, 0.1); width: 100%; text-align: center; background-color: #00A862; color: #FFFFFF; text-decoration: none; \" target=\"_blank\" title=\"Postaw kaw\u0119 za: 5 z\u0142\" > <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/img\/coffee-small-primary.svg\" alt=\"small coffee icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\" \/> <span style=\"font-size: 14px; font-weight: 700; margin-top: 8px; line-height: 1.5;\"> 5 z\u0142 <\/span> <\/a> <a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/kulturagry?coffeeSize=medium\" style=\" display: flex; flex-direction: column; justify-content: center; align-items: center; padding: 12px; border-radius: 16px; box-shadow: 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 10px 15px -3px rgba(0, 0, 0, 0.1), 0 4px 6px -4px rgba(0, 0, 0, 0.1); width: 100%; text-align: center; background-color: #00A862; color: #FFFFFF; text-decoration: none; \" target=\"_blank\" title=\"Postaw kaw\u0119 za: 10 z\u0142\" > <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/img\/coffee-medium-primary.svg\" alt=\"medium coffee icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\" \/> <span style=\"font-size: 14px; font-weight: 700; margin-top: 8px; line-height: 1.5;\"> 10 z\u0142 <\/span> <\/a> <a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/kulturagry?coffeeSize=large\" style=\" display: flex; flex-direction: column; justify-content: center; align-items: center; padding: 12px; border-radius: 16px; box-shadow: 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 10px 15px -3px rgba(0, 0, 0, 0.1), 0 4px 6px -4px rgba(0, 0, 0, 0.1); width: 100%; text-align: center; background-color: #00A862; color: #FFFFFF; text-decoration: none; \" target=\"_blank\" title=\"Postaw kaw\u0119 za: 15 z\u0142\" > <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/img\/coffee-large-primary.svg\" alt=\"large coffee icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\" \/> <span style=\"font-size: 14px; font-weight: 700; margin-top: 8px; line-height: 1.5;\"> 15 z\u0142 <\/span> <\/a> <\/div> <\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pi\u0142karskie mistrzostwa \u015bwiata w Meksyku. Tysi\u0105ce rozpalonych emocjami kibic\u00f3w na trybunach wielkiego stadionu Azteca. Mecz Anglia-Argentyna. Oczy wszystkich wpatrzone w niewysok\u0105 posta\u0107 z numerem 10 na koszulce w bia\u0142o-b\u0142\u0119kitne pasy, kt\u00f3ra niesiona jakby nadludzk\u0105 moc\u0105 sieje zam\u0119t i spustoszenie w szeregach przeciwnika. I praktycznie w pojedynk\u0119 wygrywa dla swej dru\u017cyny bitw\u0119 decyduj\u0105c\u0105 o awansie do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1441","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1441"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1647,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1441\/revisions\/1647"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}