{"id":1293,"date":"2025-07-22T10:52:09","date_gmt":"2025-07-22T09:52:09","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturagry.pl\/?p=1293"},"modified":"2025-10-15T12:44:43","modified_gmt":"2025-10-15T11:44:43","slug":"vinnie-jones-i-eric-cantona-dwoch-rozrabiakow-o-ktorych-upomnial-sie-przemysl-filmowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/2025\/07\/22\/vinnie-jones-i-eric-cantona-dwoch-rozrabiakow-o-ktorych-upomnial-sie-przemysl-filmowy\/","title":{"rendered":"Vinnie Jones i Eric Cantona. Dw\u00f3ch rozrabiak\u00f3w, o kt\u00f3rych upomnia\u0142 si\u0119 przemys\u0142 filmowy."},"content":{"rendered":"\n<p>\u201e\u017bycie jest jak pude\u0142ko czekoladek. Nigdy nie wiadomo na co si\u0119 trafi\u2026\u201d -WTF?! Stop! To nie ten film. Jeszcze raz. Od pocz\u0105tku.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eMam dla ciebie z\u0142e nowiny. Masz d\u0142ug i oddasz go zanim ta opalenizna zniknie. Rozumiesz?\u201d &#8211; O to, to w\u0142a\u015bnie. To te s\u0142owa powinny pa\u015b\u0107 z ekranu. Poparte energicznym zatrza\u015bni\u0119ciem drzwi samochodu na g\u0142owie d\u0142u\u017cnika, kt\u00f3rego egzekutor dopad\u0142, gdy tamten wychodzi\u0142 z solarium i wsiada\u0142 do auta. Oraz nadstawieniem ucha czy zrozumia\u0142. \u201eZrozumia\u0142e\u015b?\u201d, \u201eNie?\u201d Wi\u0119c jeszcze raz. Trzask. Aby si\u0119 upewni\u0107. Podczas gdy widownia w kinie \u015bwietnie si\u0119 bawi. I czeka a\u017c g\u0142owa zakleszczy si\u0119 w drzwiach po raz trzeci. Tylko, \u017ce to mo\u017ce by\u0107 o jeden raz za du\u017co. I ju\u017c \u017cadnego d\u0142ugu nie b\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n<p>Teraz w\u0142a\u015bciwie jedynie od talentu i warsztatu tw\u00f3rc\u00f3w zale\u017cy, czy dadz\u0105 widzom uciech\u0119 obserwowania jak g\u0142owa p\u0119ka niczym arbuz, czy skupi\u0105 si\u0119 na czym\u015b innym. Na przyk\u0142ad na b\u0119d\u0105cej mimowolnymi \u015bwiadkami tej sceny, parze niem\u0142odych ju\u017c imigrant\u00f3w z Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, kt\u00f3rzy \u2013 tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o \u2013 okazali si\u0119 by\u0107 plantatorami indyjskich konopi, a sw\u00f3j nielegalny interes prowadzili pod przykrywk\u0105 salonu piel\u0119gnacji st\u00f3p s\u0105siaduj\u0105cego ze wspomnianym solarium. Lub zaskakuj\u0105cym rysie osobowo\u015bci egzekutora b\u0119d\u0105cego potajemnym fetyszyst\u0105 damskich st\u00f3p w\u0142a\u015bnie, a kt\u00f3ry po wykonanej robocie zachodzi do tego\u017c salonu, aby poczu\u0107 si\u0119 jak dziecko w sklepie z cukierkami. I odkrywa przed widzami swe schowane pod tward\u0105 skorup\u0105 ludzkie oblicze.<\/p>\n\n\n\n<p>W takich drugoplanowych rolach oprych\u00f3w, egzekutor\u00f3w d\u0142ug\u00f3w czy innych typ\u00f3w spod ciemnej gwiazdy, kt\u00f3rzy z jakich\u015b powod\u00f3w wzbudzaj\u0105 sympati\u0119 wyspecjalizowa\u0142 si\u0119 by\u0142y pi\u0142karz, a obecnie aktor Vinnie Jones. I jest w nich autentyczny i wiarygodny. Bo taki sam by\u0142 na boisku. Cho\u0107 mo\u017ce to te\u017c kwestia tego, \u017ce spotka\u0142 w swym drugim \u017cyciu Guya Ritchie&#8217;go, re\u017cysera takich filmowych pere\u0142ek jak \u201ePorachunki\u201d, \u201ePrzekr\u0119t\u201d czy serialowa wersja \u201eD\u017centelme\u00f3w\u201d, kt\u00f3ry konsekwentnie obsadza go w swych produkcjach i potrafi\u0142 zamieni\u0107 w z\u0142oto aktorskie ograniczenia Jonesa, dostrzegaj\u0105c w nim (zn\u00f3w, jak na boisku) talent. Zar\u00f3wno komediowy, jak i dramatyczny. Obaj panowie stworzyli zgrany duet. I s\u0105 ze sob\u0105 kojarzeni jak De Niro ze Scorsese czy Linda z Pasikowskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Autor tekstu nie b\u0119dzie udawa\u0142, \u017ce zna ca\u0142\u0105 filmografi\u0119 Jonesa, z tego co si\u0119 orientuje s\u0105 to g\u0142\u00f3wnie produkcje klasy B albo nawet C, ale jego role u Ritchie&#8217;go ogl\u0105da\u0142 z przyjemno\u015bci\u0105. Podobnie jak cudown\u0105 \u2013 bardzo angielsk\u0105 w duchu, cho\u0107 powsta\u0142\u0105 na podstawie ameryka\u0144skiego pierwowzoru \u2013 komedi\u0119 \u201eMecz ostatniej szansy\u201d, w kt\u00f3rej osadzony w zak\u0142adzie penitencjarnym by\u0142y profesjonalny zawodnik organizuje wraz z wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniami dru\u017cyn\u0119 pi\u0142karsk\u0105 maj\u0105c\u0105 stawi\u0107 czo\u0142a stra\u017cnikom. I oczywi\u015bcie po r\u00f3\u017cnych perypetiach ostatecznie wychodzi z tej rywalizacji zwyci\u0119sko. Mo\u017ce to i zgrany motyw. Mo\u017ce wielokrotnie go eksploatowano. Ale z jak\u0105 rado\u015bci\u0105 i z nieschodz\u0105cym z twarzy u\u015bmiechem si\u0119 to ogl\u0105da. A ju\u017c kr\u00f3ciutki epizod Jasona Stathama w roli szalonego bramkarza nosz\u0105cego wi\u0119zienny pseudonim \u201eMnich\u201d \u2013 RE-WE-LA-CJA. Sylvester Stallone, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c wciela\u0142 si\u0119 w posta\u0107 bramkarza w innym hollywoodzkim filmie z podobn\u0105 fabu\u0142\u0105 (\u201eUcieczka do zwyci\u0119stwa\u201d), m\u00f3g\u0142by si\u0119 uczy\u0107, jak to si\u0119 robi.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bciwie r\u00f3wnie dobrze Mnicha m\u00f3g\u0142by zagra\u0107 sam Jones. Na bazie swych w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144. Gdy\u017c takim w\u0142a\u015bnie by\u0142 zawodnikiem. Szalonym i zafiksowanym na utrudnianiu \u017cycia przeciwnikom. Takim, z kt\u00f3rym nikt nie chce si\u0119 mierzy\u0107, bo potrafi zamieni\u0107 mecz pi\u0142karski w piek\u0142o. W 1992 roku wyst\u0119puj\u0105c w barwach Sheffield United, w meczu przeciwko Manchesterowi City ustanowi\u0142 rekord najszybciej otrzymanej \u017c\u00f3\u0142tej kartki przez jakiegokolwiek profesjonalnego zawodnika na Wyspach. Obejrza\u0142 j\u0105 w trzeciej sekundzie spotkania. Zanim przeciwnicy zd\u0105\u017cyli wyj\u015b\u0107 z ko\u0142a \u015brodkowego, on ju\u017c brutalnie sfaulowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Kilka lat wcze\u015bniej \u015bwiat obieg\u0142o najbardziej emblematyczne dla jego pi\u0142karskiej kariery zdj\u0119cie, na kt\u00f3rym \u015bciska Paula Gascoigne&#8217;a za\u2026 Zreszt\u0105 sami zobaczcie. Cho\u0107 trudno uwierzy\u0107, \u017ce kto\u015b jeszcze tego nie widzia\u0142.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"907\" height=\"911\" src=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1295\" style=\"aspect-ratio:0.9956108672704039;width:569px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic1.jpg 907w, https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic1-300x300.jpg 300w, https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic1-150x150.jpg 150w, https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic1-768x771.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 907px) 100vw, 907px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Vinnie Jones i Paul Gascoigne. Fot.: Daily Mirror<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>W tym samym 1992 roku, w kt\u00f3rym zarobi\u0142 najszybsz\u0105 \u017c\u00f3\u0142t\u0105 kartk\u0119, Jones wyst\u0105pi\u0142 w roli g\u0142\u00f3wnego bohatera g\u0142o\u015bnej produkcji \u201eSoccer&#8217;s Hard Men\u201d prezentuj\u0105cej brudne boiskowe zagrania jego samego oraz innych \u201etwardych m\u0119\u017cczyzn\u201d, a tak\u017ce fachowe porady dla tych, kt\u00f3rzy chcieliby by\u0107 tak twardzi jak on. Z pewno\u015bci\u0105 nie jest to pozycja dla widz\u00f3w o s\u0142abych nerwach. M\u0142odsi odbiorcy \u0142atwo mogliby doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce \u00f3wczesny brytyjski futbol po lekkich modyfikacjach przepis\u00f3w da\u0142oby si\u0119 podci\u0105gn\u0105\u0107 pod odmian\u0119 mieszanych sztuk walki. Z t\u0105 zasadnicz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce kiedy\u015b walczy\u0142o si\u0119 jedenastu na jedenastu. A cz\u0119\u015b\u0107 zawodnik\u00f3w po prostu przewy\u017csza\u0142a \u201ewaleczno\u015bci\u0105\u201d pozosta\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n<p>Do takich nale\u017ca\u0142 z pewno\u015bci\u0105 Vinnie Jones, kt\u00f3rego \u2013 jak ju\u017c wiemy &#8211; kamera pokocha\u0142a jeszcze w czasach pi\u0142karskiej kariery. Cho\u0107 udzia\u0142 w tym niecodziennym video-poradniku przyp\u0142aci\u0142 otrzyman\u0105 od angielskiej federacji kar\u0105 finansow\u0105 i warunkowo zawieszon\u0105 dyskwalifikacj\u0105 z precedensowego paragrafu o \u201eznies\u0142awieniu\u201d gry jako takiej. No c\u00f3\u017c, by\u0142 to zapewne jedyny przypadek w historii, w kt\u00f3rym s\u0119dziowie w tak ewidentny spos\u00f3b musieli chroni\u0107 przed boiskowym brutalem nie tylko innych graczy, ale wr\u0119cz ca\u0142\u0105 dyscyplin\u0119 sportu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Vinnie Jones &quot;headbutt&quot; on Roy Keane and that tackle against Eric Cantona\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/UFz8N9UUVHA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 \u0142atki, kt\u00f3ra do niego przylgn\u0119\u0142a, nigdy nie da\u0142oby si\u0119 odklei\u0107, a i on sam nie pr\u00f3bowa\u0142, to deprecjonowanie jego osi\u0105gni\u0119\u0107 czysto pi\u0142karskich jest z pewno\u015bci\u0105 krzywdz\u0105ce. Po pierwsze, gdyby nie posiada\u0142 umiej\u0119tno\u015bci nie rozegra\u0142by na najwy\u017cszym poziomie w Anglii grubo ponad trzystu spotka\u0144 (zar\u00f3wno w Premier League, jak i jej poprzedniczce First Division, nie wliczaj\u0105c w to FA Cup i EFL Cup). Po drugie, nie otrzyma\u0142by powo\u0142ania do reprezentacji Walli (ze wzgl\u0119du na walijskie korzenie przodk\u00f3w) i nie zosta\u0142by jej kapitanem. Co jednak inny angielski pi\u0142karz, w\u00f3wczas ju\u017c od dawna emerytowany mistrz \u015bwiata z 1966 roku, Jimmi Greaves bezceremonialnie wy\u015bmia\u0142: <em>\u201eNo c\u00f3\u017c, ukamienujcie mnie! Mieli\u015bmy kokain\u0119, przekupstwo i Arsenal strzeli\u0142 dwa gole u siebie. Ale w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy my\u015bleli\u015bcie, \u017ce w pi\u0142ce no\u017cnej nie ma ju\u017c \u017cadnych niespodzianek, Vinnie Jones okazuje si\u0119 by\u0107 mi\u0119dzynarodowym graczem.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bez w\u0105tpienia najwi\u0119kszym sukcesem jaki Jones odni\u00f3s\u0142 w karierze by\u0142o zdobycie w 1988 roku Pucharu Anglii z Wimbledonem. B\u0119d\u0105c cz\u0142onkiem najs\u0142ynniejszej ekipy w historii tego klubu nazywanej Szalonym Gangiem.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 80-tych peerelowska telewizja transmitowa\u0142a od czasu do czasu spotkania ligi angielskiej (w ten spos\u00f3b autor tekstu zosta\u0142 sympatykiem Tottenhamu), a tak\u017ce fina\u0142owe mecze Pucharu Anglii. I tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce ten konkretny fina\u0142, w kt\u00f3rym Wimbledon sensacyjnie pokona\u0142 1-0 faworyzowany Liverpool, r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna by\u0142o \u015bledzi\u0107 przed telewizorem.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3\u017c to by\u0142o za widowisko\u2026. Pi\u0142ki w pi\u0142ce &#8211; przynajmniej w grze Wimbledonu &#8211; by\u0142o w nim jak na lekarstwo. Za to walka, walka i jeszcze raz walka. D\u0142ugie wykopy i ekwilibrystyczne wyskoki do powietrznych pojedynk\u00f3w bardziej od tego co znamy w Europie, przypomina\u0142y futbol ameryka\u0144ski. Szalony Gang mo\u017ce i znacznie ust\u0119powa\u0142 Liverpoolowi umiej\u0119tno\u015bciami czysto pi\u0142karskimi, lecz determinacj\u0105, wol\u0105 odniesienia zwyci\u0119stwa za wszelk\u0105 cen\u0119, czy wr\u0119cz rz\u0105dz\u0105 sterroryzowania przeciwnika, zdobywa\u0142 nad nim przewag\u0119, mimo, \u017ce przecie\u017c The Reds to te\u017c nie by\u0142y u\u0142omki. &nbsp;Lecz gdy ma si\u0119 w sk\u0142adzie takich zabijak\u00f3w jak Vinnie Jones, Denis Wise, czy John Fashanu, nie oferuje si\u0119 kibicom wyrafinowanego futbolu, za to mo\u017cna zwyci\u0119\u017cy\u0107 w bitwie o Angli\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Do czego by to por\u00f3wna\u0107, \u017ceby m\u0142odsi czytelnicy lepiej zrozumieli? To taka polska ekstraklasa sprzed kilku lat z jej fizyczno\u015bci\u0105, tylko pomno\u017con\u0105 nie przez dwa, a przez trzy lub cztery. Skoro za\u015b jeste\u015bmy przy rodzimych w\u0105tkach, tu\u017c po tym tryumfie cz\u0142onkiem Szalonego Gangu zosta\u0142 Polak, Zbigniew Kruszy\u0144ski, jeden z licznych pi\u0142karskich \u201euciekinier\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy w czasach PRL-u \u201ewybrali wolno\u015b\u0107\u201d na Zachodzie. Kruszy\u0144ski przyby\u0142 do Anglii ju\u017c jako obywatel RFN. Ale to materia\u0142 na inne opowiadanie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Wimbledon FC - The Crazy Gang\" width=\"500\" height=\"375\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/78B_4JJ02bA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 oczywi\u015bcie Jones ju\u017c zawsze b\u0119dzie kojarzony z Wibledonem, to cz\u0119sto powtarza\u0142, \u017ce klubem jego serca by\u0142o Leeds Utd., mimo, \u017ce sp\u0119dzi\u0142 w nim zaledwie jeden sezon. Opr\u00f3cz Pawi i Wimbledonu gra\u0142 te\u017c dla Chelsea (gdzie spotka\u0142 innego by\u0142ego cz\u0142onka Szalonego Gangu, Denisa Wise\u2019a), Sheffield United, a tak\u017ce Oueens Park Rangers. Co ciekawe zaczyna\u0142 jednak w barwach szwedzkiego IFK Holmsud, do kt\u00f3rego wyjecha\u0142 w m\u0142odym wieku na wypo\u017cyczenie ze swego pierwszego klubu Wealdstone FC.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto zmieniaj\u0105cy kluby Jones nieraz popada\u0142 w k\u0142opoty zwi\u0105zane z niesportowym trybem \u017cycia. Cho\u0107 akurat w Leeds pracuj\u0105c pod opiek\u0105 Howarda Wilkinsona, a tak\u017ce maj\u0105c za boiskowego partnera i mentora samego Gordona Strachana, otrzyma\u0142 przez ca\u0142y sezon zaledwie trzy \u017c\u00f3\u0142te kartki, oraz udowodni\u0142, \u017ce potrafi gra\u0107 w pi\u0142k\u0119. Jego natura boiskowego i poza boiskowego zabijaki wywo\u0142uj\u0105cego awantury w barach, objawia\u0142a si\u0119 jednak cz\u0119\u015bciej ni\u017c prezentowane \u015bwiatu umiej\u0119tno\u015bci czysto pi\u0142karskie. Wielokrotnie o tym opowiada\u0142 w wywiadach. Cho\u0107by o dwutygodniowym alkoholowym ci\u0105gu, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 zaraz po ostatnim gwizdku zwyci\u0119skiego fina\u0142u Pucharu Anglii. Rozpocz\u0119tym jeszcze na murawie, przed zej\u015bciem do szatni.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod tym wzgl\u0119dem takich jak on by\u0142o wielu. Paul Gascoigne, Tonny Adams, Paul Merson\u2026 I wielu innych, kt\u00f3rzy &#8211; cho\u0107 wydaje si\u0119 to niemo\u017cliwe &#8211; po treningu, a tym bardziej meczu, popijali flaszk\u0119 whisky dziesi\u0119cioma piwami i doprawiali kokain\u0105. Obecnie to by na tym poziomie nie przesz\u0142o, ale lata 80-te i 90-te by\u0142y w tej dziedzinie spektakularne.<\/p>\n\n\n\n<p>A dzi\u015b? No w\u0142a\u015bnie\u2026 Dzi\u015b Vinnie Jones jest trze\u017awy. A przynajmniej stara si\u0119 taki by\u0107. Po stracie \u017cony, kt\u00f3ra w 2019 umar\u0142a na raka sk\u00f3ry tak opowiada\u0142 o tym w wywiadzie dla Guardiana: \u201e<em>Jestem trze\u017awy, ale nic nie zast\u0105pi picia. Ci\u0105gle nad tym pracuj\u0119. Musisz by\u0107 zaj\u0119ty. W tej chwili, odpuka\u0107, jestem zdrowy.<\/em> <em>Kiedy straci\u0142em \u017con\u0119, ci\u0119\u017cko mi by\u0142o wsta\u0107 z \u0142\u00f3\u017cka. Inspiracj\u0105 by\u0142o dla mnie przem\u00f3wienie admira\u0142a Williama McRavena, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli postawisz sobie za cel, \u017ce rano wstaniesz i porz\u0105dnie po\u015bcielisz \u0142\u00f3\u017cko, to wykonasz swoje pierwsze zadanie na dany dzie\u0144.<\/em> <em>Smutek uczy pokory. Dop\u00f3ki pomaga to ludziom, nie przeszkadza mi, gdy postrzegaj\u0105 mnie jako osob\u0119 emocjonaln\u0105. Praca w organizacjach charytatywnych pomagaj\u0105cych m\u0119\u017cczyznom w \u017ca\u0142obie sprawia, \u017ce \u200b\u200bstajesz si\u0119 swego rodzaju liderem zespo\u0142u. Opowiadam swoje historie i pr\u00f3buj\u0119 zach\u0119ci\u0107 innych ch\u0142opak\u00f3w, \u017ceby te\u017c wzi\u0119li w nich udzia\u0142. Dostaj\u0119 fantastyczne listy. Uratowali\u015bmy wiele istnie\u0144.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Oto drugie oblicze znanego twardziela, kt\u00f3ry dawniej by\u0142 inspiracj\u0105 dla innych aspiruj\u0105cych twardzieli, a dzi\u015b nie wstydzi si\u0119 okazywa\u0107 publicznie emocji, zw\u0142aszcza gdy mo\u017ce to pom\u00f3c ludziom w potrzebie. To znaczy w trakcie pi\u0142karskiej kariery te\u017c je okazywa\u0142, ale by\u0142a to zazwyczaj agresja. Czasem ekspresyjna rado\u015b\u0107 ze strzelonego gola lub udanego w\u015blizgu, lecz i ona sprowadza\u0142a si\u0119 do pokazu si\u0142y. Cokolwiek by nie my\u015ble\u0107 o Vinnie\u2019m Jonesie, wbrew swemu wizerunkowi brutalnego osi\u0142ka, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie jest to cz\u0142owiek jednowymiarowy. I ma \u015bwiatu do zaoferowania co\u015b znacznie ciekawszego od wielu dzisiejszych gwiazd futbolu, kt\u00f3re mo\u017ce i lepiej graj\u0105 w pi\u0142k\u0119, podnios\u0142y z boiska wi\u0119cej pieni\u0119dzy i trofe\u00f3w, sumienniej pracuj\u0105 oraz m\u00f3wi\u0105 w wielu j\u0119zykach, ale to co maj\u0105 do powiedzenia jest p\u0142askie jak deska do prasowania, bezbarwne i nijakie. Ma mianowicie do zaoferowania autentyczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak\u0105 sam\u0105 jak drugi z bohater\u00f3w tej opowie\u015bci. Francuz, kt\u00f3ry najlepsze lata pi\u0142karskiej kariery sp\u0119dzi\u0142 w Anglii i przesi\u0105k\u0142szy do szpiku tamtejsz\u0105 kultur\u0105 oznajmi\u0142, \u017ce bardziej ni\u017c Francuzem, czuje si\u0119 Anglikiem. I podobnie jak Jones, po zako\u0144czeniu wyst\u0119p\u00f3w na boisku, rozpocz\u0105\u0142 te na wielkim ekranie. Mimo za\u015b, \u017ce gdy gra\u0142 w pi\u0142k\u0119 wszystkie \u015bwiat\u0142a skierowane by\u0142y na niego, to jako aktor \u2013 na dzie\u0144 dobry \u2013 przedstawi\u0142 si\u0119 widzom drugoplanow\u0105 rol\u0105 francuskiego ambasadora w obsypanym Oscarami filmie \u201eElizabeth\u201d, kt\u00f3rego fabu\u0142a skupia si\u0119 na pierwszych latach panowania El\u017cbiety Tudor.&nbsp; A monsieur de Foix grany przez naszego bohatera, usilnie zabiega o maria\u017c obu koron. Angielskiej i francuskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Panie i Panowie. Poznajcie Erica Canton\u0119. Jedn\u0105 z najwi\u0119kszych gwiazd futbolu lat 90-tych. I cz\u0142owieka o niezwykle szerokich horyzontach.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"454\" height=\"227\" src=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1296\" style=\"width:734px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic2.jpg 454w, https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic2-300x150.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 454px) 100vw, 454px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Eric Cantona jako monsieur de Foix w filmie Elizabeth.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Cho\u0107 trudno uwierzy\u0107, by kto\u015b o nim nie s\u0142ysza\u0142. Nawet ci fani futbolu, kt\u00f3rzy wychowywali si\u0119 na Messim i Ronaldo, i \u015bwiata poza nimi nie widz\u0105. Lub ci, co w\u0142a\u015bnie wyruszaj\u0105 w sw\u0105 podr\u00f3\u017c z Yamalem. Bowiem nie s\u0142ysze\u0107 o Cantonie, to tak jakby nie s\u0142ysze\u0107 o Led Zeppelin. Niby dawno zako\u0144czyli karier\u0119, ale ka\u017cdy zna ich piosenki.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzyka \u0142\u0105czy pokolenia. I \u0142\u0105czy je futbol. Czasem w wymiarze, kt\u00f3rego trudno by si\u0119 by\u0142o spodziewa\u0107. Przyk\u0142ady? Prosz\u0119 bardzo. Cantona jest autorem najs\u0142ynniejszej pi\u0142karskiej styl\u00f3wki, na\u015bladowanej przez m\u0142odych ch\u0142opak\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie jeszcze d\u0142ugo po tym jak przeszed\u0142 na sportow\u0105 emerytur\u0119. Przynajmniej, dop\u00f3ki ko\u0142nierzyki boiskowych koszulek nie wysz\u0142y z mody. Gdyby p\u0142aci\u0107 mu jednego dolara za ka\u017cdy postawiony na sztorc ko\u0142nierzyk podczas podw\u00f3rkowo-ulicznej gry w pi\u0142k\u0119 od Londynu po Johanesburg, czy od Suwa\u0142k po Montevideo, prawdopodobnie ju\u017c ko\u0142o 2001 roku m\u00f3g\u0142by sobie za to kupi\u0107 sw\u00f3j by\u0142y klub Manchester United, dorzuci\u0107 do tego Leeds, Olympique Marsylia, a i tak co\u015b by jeszcze zosta\u0142o. O skromniutkim francuskim Auxerre nawet nie ma co wspomina\u0107. Bo to jak frytki w MacDonaldzie.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, wszystkie te miejsca by\u0142y przystankami w czasach jego profesjonalnych wyst\u0119p\u00f3w. A opr\u00f3cz nich Montpellier, Bordeaux, Nimes, czy jeszcze mniejsze od Auxerre (i o wiele mniej znacz\u0105ce na pi\u0142karskiej mapie Francji) FC Martigues. Sporo, jak na relatywnie kr\u00f3tk\u0105 karier\u0119. Nie oszukujmy si\u0119 jednak. Ca\u0142y jej etap sprzed przybycia na Old Trafford, ca\u0142a ta odyseja po klubach i klubikach, mo\u017ce z wyj\u0105tkiem Leeds Utd., kt\u00f3remu Cantona podarowa\u0142 sensacyjny tytu\u0142 mistrzowski, nie ma wi\u0119kszego znaczenia. Liczy si\u0119 tylko to, co by\u0142o potem. A je\u015bli nawet nie transfer do Manchesteru, to za punkt zwrotny nale\u017cy uzna\u0107 przyjazd na Wyspy. Cho\u0107 dla fan\u00f3w United to pewnie zbyt naci\u0105gana teza. Bo ju\u017c wcze\u015bniej by\u0142 bardzo dobry, ale dopiero graj\u0105c dla Czerwonych Diab\u0142\u00f3w sta\u0142 si\u0119 wybitny. I zacz\u0105\u0142 podnosi\u0107 sw\u00f3j ikoniczny ko\u0142nierzyk. Oraz seryjnie zdobywa\u0107 trofea. A jego przybycie zbieg\u0142o si\u0119 w czasie z rozpocz\u0119ciem z\u0142otej ery klubu.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"605\" height=\"403\" src=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1297\" style=\"aspect-ratio:1.5012535632104955;width:683px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic3.jpg 605w, https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic3-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Eric Cantona i jego znak rozpoznawczy. Podniesiony ko\u0142nierzyk koszulki Manchesteru Utd.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Cantona urodzi\u0142 si\u0119 i dorasta\u0142 w Marsylii. Lecz w Olympique nigdy nie poznano si\u0119 na jego talencie. Nawet, gdy w ko\u0144cu \u2013 okr\u0119\u017cn\u0105 drog\u0105 \u2013 do niego trafi\u0142. A mo\u017ce raczej nie potrafiono okie\u0142zna\u0107 jego wybuchowego charakteru i spo\u017cytkowa\u0107 niebanalnych umiej\u0119tno\u015bci w taki spos\u00f3b by przynios\u0142y korzy\u015b\u0107 dru\u017cynie? Bo talent by\u0142 widoczny dla ka\u017cdego. Ten w\u0105tek b\u0119dzie si\u0119 powtarza\u0142 przez ca\u0142y francuski etap jego kariery. Wsz\u0119dzie, gdzie si\u0119 pojawia\u0142 widziano w nim boiskowego artyst\u0119 i jednocze\u015bnie tykaj\u0105c\u0105 bomb\u0119 zegarow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Skrajny indywidualizm. Arogancja. Niewyparzony j\u0119zyk. B\u00f3jki z innymi zawodnikami na treningach. Zaatakowanie kibica. Ci\u015bni\u0119cie klubow\u0105 koszulk\u0105 o ziemi\u0119 i foch w reakcji na zdj\u0119cie go z boiska przed ko\u0144cem sparingu (!) w trakcie przygotowa\u0144 do kolejnej rundy. Nazwanie trenera reprezentacji Henri\u2019ego Michela \u201eworkiem g\u00f3wna\u201d i rezygnacja z wyst\u0119p\u00f3w w tej\u017ce, dop\u00f3ki on b\u0119dzie sta\u0142 za jej sterami (sk\u0105d my to znamy?). Rzucenie pi\u0142k\u0105 w ligowego s\u0119dziego w prote\u015bcie przeciwko jakiej\u015b nies\u0142usznej \u2013 zdaniem Cantony \u2013 boiskowej decyzji arbitra. Czy wreszcie inwektywy pod adresem cz\u0142onk\u00f3w komisji dyscyplinarnej, kt\u00f3ra zajmowa\u0142a si\u0119 t\u0105 spraw\u0105. C\u00f3\u017c\u2026 Nazbiera\u0142o mu si\u0119. Przyszed\u0142 moment, w kt\u00f3rym nie mia\u0142 ju\u017c czego szuka\u0107 na francuskich boiskach.<\/p>\n\n\n\n<p>A przecie\u017c, gdy w samych pocz\u0105tkach kariery przygarn\u0119\u0142o go s\u0142yn\u0105ce z rozwijania talent\u00f3w Auxerre, trafi\u0142 tam pod skrzyd\u0142a legendarnego Guy\u2019a Roux, kt\u00f3ry jak nikt inny by\u0142by w stanie go rozwin\u0105\u0107. Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry przez ponad 40 lat zasiada\u0142 na \u0142awce trenerskiej tego klubu. Niemal stworzy\u0142 go od podstaw. A przynajmniej wyp\u0142yn\u0105\u0142 z nim na szerokie wody. M\u00f3wisz Auxerre, my\u015blisz Guy Roux. M\u00f3wisz Guy Roux, my\u015blisz Auxerre. I ten\u017ce Guy Roux, mimo obiecuj\u0105cych prognoz na przysz\u0142o\u015b\u0107, ostatecznie sobie z Canton\u0105 nie poradzi\u0142. Cho\u0107 wypu\u015bci\u0142 w \u015bwiat i uczyni\u0142 gwiazdami wielu innych, znacznie s\u0142abszych od niego zawodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym ma\u0142ym burgundzkim klubie, kt\u00f3ry przez lata bi\u0142 si\u0119 (nie bez sukces\u00f3w, z mistrzostwem Francji w\u0142\u0105cznie) o cele przewy\u017cszaj\u0105ce swe realne mo\u017cliwo\u015bci, drugim po Bogu, czytaj po Guy\u2019u Roux, by\u0142 w\u00f3wczas Andrzej Szarmach. Wybitny snajper. Drogi m\u0142odziutkiego Erica i legendarnego Polaka, kt\u00f3ry do dzi\u015b pozostaje najlepszym strzelcem w historii Auxerre, przeci\u0119\u0142y si\u0119 i splot\u0142y na jeden sezon. P\u00f3\u017aniej, gdy Szarmacha ju\u017c w klubie nie by\u0142o, a Cantona wr\u00f3ci\u0142 z wypo\u017cyczenia do drugoligowego FC Martigues, nasz bohater stara\u0142 si\u0119 wej\u015b\u0107 w jego buty. Raz z lepszym, raz z gorszym skutkiem. Lecz to nie umiej\u0119tno\u015bci czysto pi\u0142karskie, a krn\u0105brna natura i problemy z wkomponowaniem si\u0119 w zesp\u00f3\u0142, spowodowa\u0142y, \u017ce koniec ko\u0144c\u00f3w z Burgundii si\u0119 go pozbyto.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym samym czasie w Auxerre wyst\u0119powa\u0142 jeszcze jeden Polak (jak wielu innych na przestrzeni lat, do Auxerre przylgn\u0105\u0142 nawet przydomek najbardziej \u201epolskiego\u201d klubu we Francji). By\u0142 nim reprezentacyjny stoper Pawe\u0142 Janas. Co najmniej dw\u00f3ch autor\u00f3w kana\u0142\u00f3w na youtube po\u015bwi\u0119conych legendom pi\u0142ki no\u017cnej, przytacza anegdot\u0119 jakoby m\u0142ody Cantona lata\u0142 do kiosku po fajki dla Janasa w zamian za koszulk\u0119 Paulo Rossiego z mistrzostw \u015bwiata w Hiszpanii. Ale ile w tym prawdy, nawet podkoloryzowanej, a ile plotki, nie wiadomo, gdy\u017c obaj nie podaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a tej informacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy po transferze ze skromnego Auxerre, pi\u0142karz trafi\u0142 z powrotem tam sk\u0105d pochodzi\u0142, czyli do wielkiej marsylskiej metropolii, gdzie za spraw\u0105 kontrowersyjnego biznesmena Bernarda Tapie, rozpoczyna\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie budowa nowego, wspania\u0142ego \u015bwiata, a jego emanacj\u0105 mia\u0142 si\u0119 sta\u0107 futbolowy gwiazdozbi\u00f3r lokalnego Olympique (przydomek Milionerzy, nie myli\u0107 z pi\u0142karskim projektem Miliarder Pniewy, kt\u00f3ry jak wida\u0107 marsylczyk\u00f3w przelicytowa\u0142, cho\u0107 mo\u017ce to kwestia panuj\u0105cej w owym czasie w Polsce hiperinflacji), nie wytrzyma\u0142 tam nawet jednego pe\u0142nego sezonu. Wspomniany incydent z rzucon\u0105 na muraw\u0119 koszulk\u0105 w rozgrywanym podczas przerwy zimowej sparingu spowodowa\u0142, \u017ce musia\u0142 uda\u0107 si\u0119 na wypo\u017cyczenie do Bordeaux. Cho\u0107 dublet w postaci mistrzostwa i krajowego pucharu, tak czy inaczej m\u00f3g\u0142 sobie w CV zapisa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Po powrocie z wypo\u017cyczenia, rozegra\u0142 dla Marsylczyk\u00f3w pe\u0142ny sezon ponownie zako\u0144czony mistrzostwem. Nast\u0119pnie zn\u00f3w zosta\u0142 wypo\u017cyczony, tym razem do Montpellier, gdzie mimo k\u0142opot\u00f3w \u2013 c\u00f3\u017c za zaskoczenie \u2013 natury dyscyplinarnej, zdoby\u0142 z tym prze\u017cywaj\u0105cym w\u00f3wczas swe z\u0142ote lata klubem, Puchar Francji. Odchodz\u0105c, po roku, min\u0105\u0142 si\u0119 w drzwiach z Henrykiem Kasperczakiem, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 w nim posad\u0119 trenera, a tak\u017ce\u2026 Uwaga\u2026 Z Jackiem Zioberem, maj\u0105cym \u2013 jak by na to nie patrze\u0107 \u2013 zast\u0105pi\u0107 w dru\u017cynie Canton\u0119. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c obaj Polacy ca\u0142kiem dobrze si\u0119 ze swych zada\u0144 wywi\u0105zali.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejny sezon w Marsylii i sytuacja si\u0119 powt\u00f3rzy\u0142a. Zawodnik odszed\u0142 do Nimes. Z tym, \u017ce by\u0142 to ju\u017c transfer definitywny. To w\u0142a\u015bnie graj\u0105c dla tego klubu rzuci\u0142 pi\u0142k\u0105 w s\u0119dziego, a nast\u0119pnie dowiedziawszy si\u0119 o wielotygodniowej dyskwalifikacji w niewybredny spos\u00f3b wyrazi\u0142 swoj\u0105 opini\u0119 o cz\u0142onkach komisji dyscyplinarnej. Po tym incydencie wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jest we Francji sko\u0144czony. Przynajmniej jako pi\u0142karz. Bo cho\u0107 od czasu, gdy na w\u0142asne \u017cyczenie wypisa\u0142 si\u0119 z reprezentacji, nazywaj\u0105c selekcjonera \u201eworkiem g\u00f3wna\u201d, sprawa zd\u0105\u017cy\u0142a przycichn\u0105\u0107, a Henri\u2019ego Michela zast\u0105pi\u0142 na tym stanowisku sam Michel Platini, b\u0119d\u0105cy wielkim admiratorem talentu krn\u0105brnego Erica, to przecie\u017c nawet on nie powo\u0142a\u0142by do kadry zdyskwalifikowanego zawodnika. I to w\u0142a\u015bnie Platini nie chc\u0105c traci\u0107 gracza o takich umiej\u0119tno\u015bciach, zasugerowa\u0142 mu przenosiny do Anglii. Gdzie m\u00f3g\u0142by odbudowa\u0107 karier\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>I to by\u0142 strza\u0142 w dziesi\u0105tk\u0119. Cho\u0107 pocz\u0105tkowo wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce nowym pracodawc\u0105 Cantony zostanie Sheffield Wednesday, ostatecznie za milion funt\u00f3w (transfermarkt jako ekwiwalent podaje 1,5 miliona euro) trafi\u0142 on do Leeds United. Dzi\u015b to na rynku transferowym drobne, ale w\u00f3wczas ca\u0142kiem poka\u017ana kwota. Nasz bohater okaza\u0142 si\u0119 jednak wart ka\u017cdego szylinga, kt\u00f3rego na niego wydano, wydatnie pomagaj\u0105c Pawiom w zdobyciu tytu\u0142u mistrzowskiego. I cho\u0107 nie otrzyma\u0142 na pi\u0119kne oczy miejsca w pierwszym sk\u0142adzie, cz\u0119sto wchodz\u0105c na plac jako rezerwowy przes\u0105dza\u0142 swymi bramkami o zwyci\u0119stwach.<\/p>\n\n\n\n<p>Opromieniony mistrzostwem Anglii pojecha\u0142 z reprezentacj\u0105 na Euro 92, w kt\u00f3rym ekipa Platiniego uchodzi\u0142a za jednego z g\u0142\u00f3wnych faworyt\u00f3w. Niestety wyst\u0119p ten okaza\u0142 si\u0119 wielk\u0105 klap\u0105 i Francuzi ju\u017c po trzech meczach wr\u00f3cili do domu.<\/p>\n\n\n\n<p>W kolejnym sezonie, premierowym dla Premier League, kt\u00f3rej Ojcowie Za\u0142o\u017cyciele (jakkolwiek by nie nazywa\u0107 pomys\u0142odawc\u00f3w, efekt rebrandingu rozgrywek przeszed\u0142 naj\u015bmielsze oczekiwania), przeczuwaj\u0105c zapewne, \u017ce do Anglii przyby\u0142 jej nowy pi\u0142karski w\u0142adca, uznali, \u017ce liga wymaga unowocze\u015bnionej, o wiele wspanialszej oprawy, i nie wystarczy ju\u017c przykurzona, coraz bardziej archaiczna otoczka First Division, trac\u0105cej dystans do europejskiej czo\u0142\u00f3wki. I \u017ce trzeba si\u0119 dostosowa\u0107 do poziomu, kt\u00f3ry na ich boiska wniesie Kr\u00f3l Eric.<\/p>\n\n\n\n<p>Mieli racj\u0119. Bo Cantona dos\u0142ownie odpali\u0142 armaty.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale zanim rozkr\u0119ci\u0142 si\u0119 na dobre, zamieni\u0142 Leeds na Manchester United. Przyczyn\u0105 by\u0142o niezadowolenie z faktu, \u017ce wspominany ju\u017c w tym tek\u015bcie Howard Wilkinson, nadal \u2013 mimo zdobywanych przez Francuza bramek \u2013 rzadko dawa\u0142 mu gra\u0107 od pocz\u0105tku spotka\u0144. Oraz ch\u0119\u0107 zasilenia \u2013 mimo wszystko \u2013 wi\u0119kszego, maj\u0105cego pot\u0119\u017cniejsze ambicje klubu. Odbudowuj\u0105cy sw\u0105 pot\u0119g\u0119 MU idealnie do tego wzorca pasowa\u0142. A g\u0142\u00f3wny architekt i kierownik budowy w jednej osobie \u2013 Alex Ferguson (wtedy jeszcze bez szlacheckiego tytu\u0142u przed nazwiskiem), kt\u00f3remu powierzono ow\u0105 misj\u0119 po tym jak ze skromnym Aberdeen zdemolowa\u0142 gigant\u00f3w ligi szkockiej, trzykrotnie odbieraj\u0105c im tytu\u0142 mistrzowski i dok\u0142adaj\u0105c do tego cztery Puchary Szkocji oraz Puchar Zdobywc\u00f3w Puchar\u00f3w, ot\u00f3\u017c ten wi\u0119c Alex Ferguson, bardzo chcia\u0142 mie\u0107&nbsp; Canton\u0119 w dru\u017cynie, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce jest brakuj\u0105cym trybem w maszynie, kt\u00f3ra b\u0119dzie rozje\u017cd\u017ca\u0107 przeciwnik\u00f3w jak walec. A gdy napotka zbyt silny op\u00f3r, nie spocznie w atakach bez wzgl\u0119du na okoliczno\u015bci i b\u0119dzie go \u0142ama\u0107 cho\u0107by w samych ko\u0144c\u00f3wkach. Do ostatniej sekundy, do ostatniego gwizdka.<\/p>\n\n\n\n<p>Stop. Jeszcze raz. Czy si\u0119 nie przes\u0142yszeli\u015bmy? Cantona trybem w maszynie? Ten indywidualista? W \u015brodowisku, w kt\u00f3rym zgodnie z przyj\u0119t\u0105 filozofi\u0105 \u017caden pi\u0142karz nie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119kszy od klubu?&nbsp; Przecie\u017c to gotowy przepis na pora\u017ck\u0119. Czy ten Ferguson oszala\u0142?<\/p>\n\n\n\n<p>Nie. \u015awietnie wiedzia\u0142 co robi. Cho\u0107 ryzykowa\u0142 wiele. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, czy czego\u015b, albo raczej kogo\u015b nam to nie przypomina?&nbsp; Guy Roux w Auxerre i Alex Ferguson w Aberdeen mieli podobn\u0105 pozycj\u0119. R\u00f3\u017cni\u0142o ich to, \u017ce dla Szkota, ten skromny klub z czasem sta\u0142 si\u0119 za ma\u0142y. Mimo odniesionych z nim osza\u0142amiaj\u0105cych sukces\u00f3w, Ferguson chcia\u0142 po prostu wi\u0119cej. Czu\u0142, \u017ce Aberdeen osi\u0105gn\u0119\u0142o sw\u00f3j szczyt i nie da si\u0119 tam przebi\u0107 sufitu. Cho\u0107 przychodzi\u0142 do Manchesteru, gdy ten szorowa\u0142 po dnie. Z jednym, jedynym zadaniem. Przywr\u00f3cenia mu chwa\u0142y. Lecz nie sta\u0142o si\u0119 to od razu. Pierwsze sezony pod jego wodz\u0105 nie zapowiada\u0142y sukcesu. By\u0142 nawet bliski stracenia posady, ale w\u0142adze klubu zachowa\u0142y cierpliwo\u015b\u0107. Jak wiemy z licznych relacji, tw\u00f3rca pot\u0119gi Czerwonych Diab\u0142\u00f3w potrafi\u0142 zaszczepi\u0107 swym zawodnikom zwyci\u0119sk\u0105 mentalno\u015b\u0107. A gdy kt\u00f3ry\u015b nie pasowa\u0142 mu do uk\u0142adanki, wymienia\u0142 go na innego. Nie tylko lepiej wkomponowuj\u0105cego si\u0119 w zesp\u00f3\u0142, ale i potrafi\u0105cego do\u0142o\u017cy\u0107 od siebie co\u015b ekstra. Posiadaj\u0105cego jak\u0105\u015b nadzwyczajn\u0105 cech\u0119. Takiego jak cho\u0107by Roy Keane, kt\u00f3ry przyszed\u0142 na Old Trafford nied\u0142ugo po Cantonie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b trudno jednoznacznie stwierdzi\u0107, czy Alex Ferguson okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 dla krn\u0105brnego Erica kim\u015b w rodzaju ojca, jakim mimo niew\u0105tpliwych predyspozycji nie potrafi\u0142 sta\u0107 si\u0119 Guy Roux, czy Cantona po prostu dojrza\u0142 jako pi\u0142karz i cz\u0142owiek. Faktem jest, \u017ce odnalaz\u0142 w Manchesterze swe miejsce na ziemi. I odp\u0142aci\u0142 za okazane mu zaufanie najlepiej jak potrafi\u0142. A nawet jeszcze lepiej, bo to w\u0142a\u015bnie pod okiem Fergusona poszerzy\u0142 wachlarz swych umiej\u0119tno\u015bci i do\u0142\u0105czy\u0142 do w\u0105skiego grona najznakomitszych graczy globu. Jak mawia inna krn\u0105brna posta\u0107, znany nam z polskiego podw\u00f3rka Goncalo Feio, sta\u0142 si\u0119 \u201enajlepsz\u0105 wersj\u0105 siebie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 nie wszystko by\u0142o us\u0142ane r\u00f3\u017cami. Mroczna cz\u0119\u015b\u0107 jego natury tak\u017ce w Manchesterze dawa\u0142a o sobie zna\u0107. Ale o tym za chwil\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Eric Cantona \u25cf Best Skills &amp; Goals Ever\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/dRgBKPQw3JU?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>W zamieszczonym w pierwszej cz\u0119\u015bci tekstu materiale video z meczu Wimbledon \u2013 MU, Vinnie Jones bezpardonowo fauluje Canton\u0119. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na reakcj\u0119 Francuza. A raczej brak reakcji. Nie oznacza\u0142 on bynajmniej strachu przed boiskowym \u0142amignatem, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 na jego drodze by go powstrzyma\u0107. Nie. Co to, to nie. Kr\u00f3l Eric okaza\u0142 rywalowi szacunek. By\u0142 on bowiem mo\u017ce s\u0142abszy pi\u0142karsko, ale determinacj\u0105 i wol\u0105 walki ze wszystkich si\u0142 pr\u00f3bowa\u0142 swe deficyty nadrobi\u0107. I Cantona to docenia\u0142. Bo pod pewnymi wzgl\u0119dami byli jak bracia bli\u017aniacy. Wi\u0119c po prostu wsta\u0142, otrzepa\u0142 si\u0119 i gra\u0142 dalej. Cho\u0107 po faulu, kt\u00f3rego dopu\u015bci\u0142 si\u0119 na nim Jones, wielu innych z przera\u017aliwym okrzykiem b\u00f3lu zwija\u0142oby si\u0119 w konwulsjach, a pomoc medyczna wstrzyma\u0142aby spotkanie na wiele minut. Jednak nie on. Taka postawa cechuje prawdziwych mistrz\u00f3w. Maradona te\u017c to mia\u0142. Po ka\u017cdym ataku na siebie, o ile nie urwano mu nogi, podnosi\u0142 si\u0119 i za chwil\u0119 zn\u00f3w by\u0142 przy pi\u0142ce. Jakby nic si\u0119 nie sta\u0142o. Bo wiedzia\u0142, \u017ce takie s\u0105 regu\u0142y gry. I nic tego nie zmieni. A futbol po prostu uzewn\u0119trznia charakter cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c w debiutanckim sezonie w koszulce Red Devils, nowa gwiazda dru\u017cyny si\u0119gn\u0119\u0142a z ni\u0105 po mistrzostwo. Od ostatniego tytu\u0142u zdobytego przez klub w 1967 roku, min\u0119\u0142o d\u0142ugie 26 lat. Nic dziwnego wi\u0119c, \u017ce kibice w czerwonej cz\u0119\u015bci Manchesteru gotowi byli nosi\u0107 go na r\u0119kach. A przecie\u017c by\u0142 to zaledwie pocz\u0105tek ery osza\u0142amiaj\u0105cych sukces\u00f3w. Wymienia\u0107 je wszystkie to jak cytowa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 telefoniczn\u0105. O ile kto\u015b jeszcze pami\u0119ta, \u017ce co\u015b takiego istnia\u0142o. W ka\u017cdym razie w czasach, gdy Cantona biega\u0142 po boiskach, charakterystyczne budki z kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o zadzwoni\u0107, sta\u0142y w Londynie, Manchesterze czy Birmingham na ka\u017cdym rogu. A nasz bohater korzystaj\u0105c z jednej z nich m\u00f3g\u0142by wykr\u0119ci\u0107 numer do Francji i przywita\u0107 si\u0119 s\u0142owami: <em>Bonjour, m\u00f3wi Eric Cantona. Najlepszy pi\u0142karz Premier League. Mistrz Anglii z Manchesterem United.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Lecz jak wszyscy wiemy z w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144, nigdy nie jest tak dobrze, \u017ceby nie da\u0142o si\u0119 tego spieprzy\u0107. A boiskowy heros, kt\u00f3remu po\u015bwi\u0119cony jest ten tekst, miewa\u0142 takie same frustracje jak inni \u015bmiertelnicy. I pod wp\u0142ywem wzburzenia nie raz i nie dwa odcina\u0142o mu pr\u0105d w zwojach m\u00f3zgowych. Oplucie niemi\u0142osiernie wygwizduj\u0105cych go kibic\u00f3w Leeds podczas pierwszej wizyty na Elland Road w czerwonej koszulce MU, czy chamskie, brutalne faule na przeciwnikach, kt\u00f3rych nawet \u015blepi na jedno oko angielscy s\u0119dziowie nie mogli pu\u015bci\u0107 mu p\u0142azem, a komisja dyscyplinarna ligi kara\u0142a z paragrafu o recydywie, to by\u0142y zaledwie drobnostki w por\u00f3wnaniu do tego co wydarzy\u0142o si\u0119 25 stycznia 1995 roku na stadionie Selhurst Park w wyjazdowym meczu przeciwko Crystal Palace.<\/p>\n\n\n\n<p>Po obejrzeniu czerwonej kartki za faul na walcz\u0105cym z nim o pi\u0142k\u0119 obro\u0144cy, Cantona opuszcza\u0142 boisko w\u015bciek\u0142y na s\u0119dziego, kt\u00f3ry od pierwszych minut spotkania pozwala\u0142 rywalom gry\u017a\u0107 go, kopa\u0107, szczypa\u0107, wciska\u0107 mu palce w oczy i \u0142okcie w \u017cebra. W tej samej chwili z g\u00f3rnych rz\u0119d\u00f3w trybun zbiega\u0142 w stron\u0119 wej\u015bcia do tunelu prowadz\u0105cego do szatni jeden z kibic\u00f3w gospodarzy. Tylko po to by nie wypu\u015bci\u0107 z r\u0105k \u017cyciowej szansy naubli\u017cania gwie\u017adzie Manchesteru i zwymiotowania na ni\u0105 inwektywami z odleg\u0142o\u015bci metra czy dw\u00f3ch. Gdy oddziela\u0142a ich ju\u017c tylko banda reklamowa, a osobnik \u00f3w w\u0142a\u015bnie zaspokaja\u0142 sw\u0105 niezdrow\u0105 potrzeb\u0119, wulkan eksplodowa\u0142. Cantona przeskakuj\u0105c tygrysim susem nad przeszkod\u0105 powali\u0142 tamtego kopni\u0119ciem w stylu Bruce\u2019a Lee. A zanim jeszcze stoj\u0105cym obok ludziom zd\u0105\u017cy\u0142y opa\u015b\u0107 szcz\u0119ki z wra\u017cenia, poprawi\u0142 raz czy drugi pi\u0119\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Wybuch\u0142a gigantyczna afera. Zdj\u0119cia z tego zdarzenia natychmiast obieg\u0142y czo\u0142\u00f3wki informacyjne ca\u0142ego \u015bwiata. Nazajutrz prasa prze\u015bciga\u0142a si\u0119 w krzykliwo\u015bci tytu\u0142\u00f3w. Anglia podzieli\u0142a si\u0119 p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142. Jedni \u017c\u0105dali natychmiastowej deportacji Francuza, \u017ceby go w ojczy\u017anie zgilotynowano. Inni daliby si\u0119 udobrucha\u0107 do\u017cywotni\u0105 dyskwalifikacj\u0105 i osadzeniem go w lochu. I tylko niewielka czerwona enklawa w Manchesterze wyra\u017ca\u0142a w tej sprawie odmienne zdanie. Ostatecznie, gdy emocje opad\u0142y, wyrok brzmia\u0142 o wiele \u0142agodniej. Osiem miesi\u0119cy bezwzgl\u0119dnego zakazu uczestniczenia w jakichkolwiek rozgrywkach i prace spo\u0142eczne do odrobienia. Oraz oczywi\u015bcie kara finansowa. Kt\u00f3r\u0105 chc\u0105c nie chc\u0105c musia\u0142 r\u00f3wnie\u017c na\u0142o\u017cy\u0107 na swojego pi\u0142karza klub.<\/p>\n\n\n\n<p>Na zwo\u0142anej w trakcie tej zawieruchy przez Canton\u0119 konferencji prasowej, z jego ust pad\u0142o jedno jedyne zdanie. Brzmi\u0105ce tyle\u017c filozoficznie, co enigmatyczne:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eMewy pod\u0105\u017caj\u0105 za kutrem, poniewa\u017c my\u015bl\u0105, \u017ce sardynki zostan\u0105 wyrzucone do morza.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Po wypowiedzeniu tych s\u0142\u00f3w po\u017cegna\u0142 si\u0119 i wyszed\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Oto ca\u0142y Eric Cantona. Chadzaj\u0105cy w\u0142asnymi \u015bcie\u017ckami, stroni\u0105cy od bana\u0142u orygina\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Sezon 94\/95, na kt\u00f3ry przypad\u0142a lwia cz\u0119\u015b\u0107 okresu dyskwalifikacji by\u0142 jedynym, w czasie ca\u0142ego pobytu pi\u0142karza w klubie bez tytu\u0142u mistrzowskiego. Wyrwa w sk\u0142adzie Red Devils, umo\u017cliwi\u0142a konkurencji ich chwilow\u0105 detronizacj\u0119. Lig\u0119 wygra\u0142o Blackburn Rovers z niesamowicie bramkostrzelnym Alanem Shearerem na pozycji nr 9.<\/p>\n\n\n\n<p>To oczywi\u015bcie \u017cart, ale dyskwalifikacji Cantony powinni szczeg\u00f3lnie \u017ca\u0142owa\u0107 zawodnicy Legii Warszawa. By\u0107 mo\u017ce gdyby nie ona, zamiast z Shearerem i sp\u00f3\u0142k\u0105, mierzyliby si\u0119 w Lidze Mistrz\u00f3w z Manchesterem United, co by\u0142oby okazj\u0105 do rewan\u017cu za przegrany p\u00f3\u0142fina\u0142 PZP cztery lata wcze\u015bniej. A tak, jeden jedyny, za to nokautuj\u0105cy cios przyj\u0119li od nich w zast\u0119pstwie gracze Blackburn. W ich sk\u0142adzie po boisku biega\u0142 przysz\u0142y szkoleniowiec Legii, Henning Berg. W kolejnych latach zawodnik\u2026 Manchesteru United.<\/p>\n\n\n\n<p>Inn\u0105 dolegliw\u0105 konsekwencj\u0105 dyskwalifikacji by\u0142a absencja Francuza w Euro 96. Tr\u00f3jkolorowi na angielskich boiskach odpadli po rzutach karnych w p\u00f3\u0142fina\u0142owym starciu z Czechami. Prawdopodobnie by\u0142a ona jednak tylko pretekstem dla selekcjonera Aime Jacquet\u2019a do pozbycia si\u0119 Cantony z kadry na dobre.<\/p>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tkowo Jacquet obejmuj\u0105c reprezentacj\u0119 by\u0142 przez decydent\u00f3w z francuskiej federacji traktowany jako rozwi\u0105zanie tymczasowe. Otrzyma\u0142 to stanowisko zast\u0119puj\u0105c Gerarda Houlliera (wcze\u015bniej by\u0142 jego asystentem) po traumatycznej pora\u017cce w ostatnich sekundach decyduj\u0105cego o awansie na M\u015a 94 meczu z Bu\u0142gari\u0105. A w\u0142a\u015bciwie po dw\u00f3ch traumatycznych pora\u017ckach, bowiem poprzedni mecz Tr\u00f3jkolorowi r\u00f3wnie sensacyjnie przegrali z Izraelem. Gdyby cho\u0107 w jednym z tych spotka\u0144 zremisowali, to oni, a nie Bu\u0142garzy pojechaliby do USA. To co si\u0119 wydarzy\u0142o, by\u0142o we Francji prawdziwym trz\u0119sieniem ziemi. Houllier nie mia\u0142 najmniejszych szans przetrwa\u0107 na stanowisku. Rozpocz\u0119to poszukiwania nowego selekcjonera, kt\u00f3ry w ci\u0105gu czterech lat zbuduje dru\u017cyn\u0119 gospodarzy kolejnego mundialu. A po drodze awansuje na Euro 96. Tymczasem Jacquet zacz\u0105\u0142 osi\u0105ga\u0107 nadspodziewanie dobre wyniki. I to jemu ostatecznie powierzono t\u0119 misj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Jacquet opr\u00f3cz Cantony odstawi\u0142 te\u017c dw\u00f3ch innych gwiazdor\u00f3w. Jean-Pierre\u2019a Papina i Dawida Ginol\u0119. Zw\u0142aszcza pomini\u0119cie tego drugiego, b\u0119d\u0105cego r\u00f3wnie silnym charakterem co nasz bohater, by\u0142o dla opinii publicznej we Francji sol\u0105 w oku. Zar\u00f3wno dziennikarze jak i kibice ju\u017c po Euro 96, gdy reprezentacja uczestniczy\u0142a jedynie w meczach towarzyskich, a jej gra pozostawia\u0142a wiele do \u017cyczenia, g\u0142o\u015bno domagali si\u0119 powrotu obu biegaj\u0105cych na co dzie\u0144 po angielskich boiskach zawodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Jacquet jednak si\u0119 nie ugi\u0105\u0142. Powiedzia\u0142, \u017ce ich nie chce. \u017be ma ju\u017c gotow\u0105 dru\u017cyn\u0119. Dawa\u0142 do zrozumienia, \u017ce ci dwaj popsuj\u0105 w niej atmosfer\u0119. C\u00f3\u017c\u2026 Wysz\u0142o na jego. Z perspektywy czasu musimy przyzna\u0107 mu racj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Cantona ju\u017c nigdy w reprezentacji nie wyst\u0105pi\u0142. Je\u015bli spojrze\u0107 z lotu ptaka na jego karier\u0119, \u0142atwiej zrozumie\u0107 co mia\u0142 na my\u015bli m\u00f3wi\u0105c, \u017ce bardziej ni\u017c Francuzem czuje si\u0119 Anglikiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu dyskwalifikacji Kr\u00f3l Eric wr\u00f3ci\u0142 w wielkim stylu, prowadz\u0105c MU do dw\u00f3ch kolejnych tytu\u0142\u00f3w mistrzowskich (\u0142\u0105cznie ma ich na koncie cztery, a wliczaj\u0105c ten zdobyty z Leeds, pi\u0119\u0107, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o Pucharze Anglii i Tarczy Dobroczynno\u015bci, oraz trofeach zdobytych we Francji). Jednak w maju 97 roku, w wieku zaledwie trzydziestu jeden lat, b\u0119d\u0105c na szczycie futbolowych Himalaj\u00f3w, postanowi\u0142 da\u0107 sobie spok\u00f3j z pi\u0142k\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; <em>Rzucam futbol, poniewa\u017c straci\u0142em pasj\u0119 do gry<\/em> \u2013 tymi s\u0142owami po\u017cegna\u0142 si\u0119 ze zrozpaczonymi fanami United.&nbsp; Zapewni\u0142 jednak, \u017ce czuje si\u0119 jednym z nich i ju\u017c na zawsze pozostanie oddanym kibicem klubu.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 w dzisiejszych skomercjalizowanych czasach, takie deklaracje nale\u017cy przyjmowa\u0107 z rezerw\u0105, wydaje si\u0119, \u017ce Cantona m\u00f3wi\u0142 prosto z serca. I \u017ce lata sp\u0119dzone w Manchesterze, naprawd\u0119 traktowa\u0142 jako wyr\u00f3\u017cnienie.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu pi\u0142karskiej kariery ten cz\u0142owiek wielu talent\u00f3w ima\u0142 si\u0119 r\u00f3\u017cnych zaj\u0119\u0107. Z bli\u017cszych lub dalszych obrze\u017cy futbolu, jak rozkr\u0119canie popularno\u015bci pi\u0142ki pla\u017cowej w roli najpierw zawodnika, a p\u00f3\u017aniej trenera francuskiej reprezentacji, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119gn\u0105\u0142 po mistrzostwo \u015bwiata (w jakim\u015b sensie rekompensuj\u0105c sobie pierwsze, nieudane i zako\u0144czone rozwodem ma\u0142\u017ce\u0144stwo z kadr\u0105 Tr\u00f3jkolorowych), czy pr\u00f3ba przywr\u00f3cenia na posadzie dyrektora sportowego, dawnej \u015bwietno\u015bci legendarnemu The New York Cosmos (i zn\u00f3w, czy czego\u015b nam to nie przypomina?), czy kompletnie z futbolem niezwi\u0105zanych, za to b\u0119d\u0105cych odzwierciedleniem jego pasji artystycznych, na kt\u00f3re brakowa\u0142o czasu, gdy biega\u0142 po boisku. Takich jak fotografia, malarstwo, muzyka czy film. We wszystkich tych dziedzinach okaza\u0142 si\u0119 ca\u0142kiem utalentowany, lecz jego dokonania aktorskie przeros\u0142y wr\u0119cz naj\u015bmielsze oczekiwania.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c tylko drugoplanowa rola w \u201eElizabeth\u201d, to co\u015b, za co tysi\u0105ce profesjonalnych aktor\u00f3w, da\u0142oby si\u0119 pokroi\u0107. Mo\u017ce i nie mia\u0142 tam wiele do zagrania, ale jak wiadomo, to czego si\u0119 nie ma, czasem jeszcze \u0142atwiej spieprzy\u0107. A Cantona swoje zadanie uni\u00f3s\u0142. I wspaniale uzupe\u0142nia\u0142 Vincenta Cassela, jako lekkomy\u015blnego ksi\u0119cia Franciszka Walezjusza, kt\u00f3rego wybryki niweczy\u0142y wszelkie wysi\u0142ki udzielenia mu politycznego wsparcia. Czy\u017cby autoironia?<\/p>\n\n\n\n<p>Inne jego czo\u0142owe dokonania aktorskie to g\u0142\u00f3wna posta\u0107 we wci\u0105gaj\u0105cym serialu \u201eZak\u0142adnik\u201d, gdzie z odcinka na odcinek ci\u0105gn\u0105\u0142 za uszy ca\u0142\u0105 fabu\u0142\u0119, nadaj\u0105c jej g\u0142\u0119bszego wymiaru ni\u017c by to wynika\u0142o ze scenariusza, czy wyre\u017cyserowana przez Kena Loacha komedia \u201eSzukaj\u0105c Erica\u201d, w kt\u00f3rej zagra\u0142 samego siebie.<\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz tego \u2013 podobnie jak Vinnie Jones \u2013 wyst\u0105pi\u0142 w wielu mniej lub bardziej udanych produkcjach, g\u0142\u00f3wnie francuskich i angielskich.<\/p>\n\n\n\n<p>A skoro ju\u017c w tek\u015bcie o dw\u00f3ch s\u0142ynnych pi\u0142karzach, kt\u00f3rzy z aktorstwa uczynili sw\u0105 kolejn\u0105 profesj\u0119, zmie\u015bci\u0142o si\u0119 tak wiele polskich w\u0105tk\u00f3w, nie wypada pomin\u0105\u0107 ostatniego.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie wszyscy wiedz\u0105, \u017ce znany z \u201eMisia\u201d, \u201eBruneta wieczorow\u0105 por\u0105\u201d, \u201eCo mi zrobisz jak mnie z\u0142apiesz\u201d, czy serialu \u201eAlternatywy 4\u201d, aktor charakterystyczny Marian \u0141\u0105cz, mia\u0142 za sob\u0105 pi\u0142karsk\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107. Gra\u0142 m.in. dla Resovii, \u0141KS-u, Polonii Warszawa, a nawet trzykrotnie wyst\u0105pi\u0142 w reprezentacji Polski. Jak mo\u017cna wywnioskowa\u0107 z tytu\u0142\u00f3w, \u0141\u0105cz by\u0142 dla Stanis\u0142awa Barei r\u00f3wnie niezast\u0105piony, co Jones dla Guya Ritchie&#8217;go.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"605\" height=\"454\" src=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1298\" srcset=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic4.jpg 605w, https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/jonescantona_pic4-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Marian \u0141\u0105cz (po prawej) w \u201eCo mi zrobisz jak mnie z\u0142apiesz\u201d Stanis\u0142awa Barei.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Bo widzisz pan\u2026 Mleko ma najszybszy transport.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciekawe co na to mewy i sardynki?<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Nasze teksty to zwykle efekt kilku tygodni pracy \u2013 zbierania danych i \u017ar\u00f3de\u0142, analizowania, sprawdzania fakt\u00f3w i wyci\u0105gania wniosk\u00f3w. Wszystko po to, by odda\u0107 w Twoje r\u0119ce ciekaw\u0105 i merytoryczn\u0105 tre\u015b\u0107. Stawiamy na rzetelno\u015b\u0107 i bierzemy pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, co publikujemy.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie znajdziesz u nas wyskakuj\u0105cych baner\u00f3w ani migaj\u0105cych reklam. Chcemy, \u017ceby czytanie tekst\u00f3w na KulturaGry.pl by\u0142o przyjemno\u015bci\u0105, bez niepotrzebnych rozpraszaczy.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli uwa\u017casz, \u017ce to, co robimy, ma sens i chcesz pom\u00f3c nam rozwija\u0107 KulturaGry.pl, mo\u017cesz postawi\u0107 nam wirtualn\u0105 kaw\u0119 na BuyCoffee.com. Je\u015bli nie mo\u017cesz lub nie chcesz wesprze\u0107 nas finansowo, mo\u017cesz zapisa\u0107 si\u0119 do naszego newslettera \u2013 to dla nas r\u00f3wnie\u017c ogromna motywacja.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"width: 100%; max-width: 460px; margin: 0 auto; font-family: Arial, sans-serif;\">\n <div style=\" box-sizing: border-box; background-color: #FFFFFF; padding: 12px; border-radius: 16px; box-shadow: 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 10px 15px -3px rgba(0, 0, 0, 0.1), 0 4px 6px -4px rgba(0, 0, 0, 0.1); width: 100%; background-color: #00A862; color: #FFFFFF; text-align: center; \" > <h3 style=\"font-size: 14px; font-weight: 600; line-height: 1.5; margin: 0;\"> Postaw kaw\u0119 za: <\/h3> <\/div> <div style=\"display: flex; gap: 8px; margin-top: 12px; justify-content: center;\"> <a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/kulturagry?coffeeSize=small\" style=\" display: flex; flex-direction: column; justify-content: center; align-items: center; padding: 12px; border-radius: 16px; box-shadow: 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 10px 15px -3px rgba(0, 0, 0, 0.1), 0 4px 6px -4px rgba(0, 0, 0, 0.1); width: 100%; text-align: center; background-color: #00A862; color: #FFFFFF; text-decoration: none; \" target=\"_blank\" title=\"Postaw kaw\u0119 za: 5 z\u0142\" > <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/img\/coffee-small-primary.svg\" alt=\"small coffee icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\" \/> <span style=\"font-size: 14px; font-weight: 700; margin-top: 8px; line-height: 1.5;\"> 5 z\u0142 <\/span> <\/a> <a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/kulturagry?coffeeSize=medium\" style=\" display: flex; flex-direction: column; justify-content: center; align-items: center; padding: 12px; border-radius: 16px; box-shadow: 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 10px 15px -3px rgba(0, 0, 0, 0.1), 0 4px 6px -4px rgba(0, 0, 0, 0.1); width: 100%; text-align: center; background-color: #00A862; color: #FFFFFF; text-decoration: none; \" target=\"_blank\" title=\"Postaw kaw\u0119 za: 10 z\u0142\" > <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/img\/coffee-medium-primary.svg\" alt=\"medium coffee icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\" \/> <span style=\"font-size: 14px; font-weight: 700; margin-top: 8px; line-height: 1.5;\"> 10 z\u0142 <\/span> <\/a> <a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/kulturagry?coffeeSize=large\" style=\" display: flex; flex-direction: column; justify-content: center; align-items: center; padding: 12px; border-radius: 16px; box-shadow: 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 0 rgba(0,0,0,0), 0 10px 15px -3px rgba(0, 0, 0, 0.1), 0 4px 6px -4px rgba(0, 0, 0, 0.1); width: 100%; text-align: center; background-color: #00A862; color: #FFFFFF; text-decoration: none; \" target=\"_blank\" title=\"Postaw kaw\u0119 za: 15 z\u0142\" > <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/img\/coffee-large-primary.svg\" alt=\"large coffee icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\" \/> <span style=\"font-size: 14px; font-weight: 700; margin-top: 8px; line-height: 1.5;\"> 15 z\u0142 <\/span> <\/a> <\/div> <\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201e\u017bycie jest jak pude\u0142ko czekoladek. Nigdy nie wiadomo na co si\u0119 trafi\u2026\u201d -WTF?! Stop! To nie ten film. Jeszcze raz. Od pocz\u0105tku. \u201eMam dla ciebie z\u0142e nowiny. Masz d\u0142ug i oddasz go zanim ta opalenizna zniknie. Rozumiesz?\u201d &#8211; O to, to w\u0142a\u015bnie. To te s\u0142owa powinny pa\u015b\u0107 z ekranu. Poparte energicznym zatrza\u015bni\u0119ciem drzwi samochodu na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1334,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1293","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ludzie"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1293"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1734,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1293\/revisions\/1734"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}