{"id":106,"date":"2025-06-27T13:59:54","date_gmt":"2025-06-27T13:59:54","guid":{"rendered":"http:\/\/kulturagry.pl\/?p=106"},"modified":"2025-07-12T13:06:12","modified_gmt":"2025-07-12T13:06:12","slug":"reka-henry-rpa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/2025\/06\/27\/reka-henry-rpa\/","title":{"rendered":"R\u0119ka, kt\u00f3rej RPA zawdzi\u0119cza miliony."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Oszustwo Henry\u2019ego w meczu kwalifikacyjnym do mundialu 2010 z Irlandi\u0105 zdecydowa\u0142o nie tylko o wyniku spotkania. To nieuczciwe zagranie uruchomi\u0142o \u0142a\u0144cuch zdarze\u0144, kt\u00f3rego efektem by\u0142y poka\u017ane korzy\u015bci ekonomiczne dla RPA. R\u0119ka Francuza niewidzialna by\u0142a tylko dla s\u0119dziego. R\u0119ka rynku natomiast, widoczna jest doskonale.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dwadzie\u015bcia trzy lata po s\u0142ynnej \u201er\u0119ce Boga\u201d Diego Maradony mia\u0142o miejsce inne, jedno z najbardziej ordynarnych oszustw w historii mundiali &#8211; zdarzenie, kt\u00f3re po\u0142o\u017cy\u0142o cie\u0144 na wielkiej karierze francuskiego napastnika i legendy Arsenalu, Thierry\u2019ego Henry\u2019ego. Mo\u017ce tym bardziej donios\u0142e, \u017ce mia\u0142o ono miejsce nawet nie na imprezie g\u0142\u00f3wnej, a w kwalifikacjach.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\"><strong>Przekr\u0119t na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>W rozgrywkach bara\u017cowych do Mistrzostw \u015awiata 2010 w Po\u0142udniowej Afryce los sparowa\u0142 Francj\u0119 oraz Irlandi\u0119. Pierwszy mecz feralnego dwumeczu, na Croke Park w Dublinie, zako\u0144czy\u0142 si\u0119 zwyci\u0119stwem Tr\u00f3jkolorowych 0:1 po golu Nicolasa Anelki w 72. minucie. W drugiej ods\u0142onie, na Stade de France w Pary\u017cu, w 33. minucie gola dla The Boys in Green strzeli\u0142 Robbie Keane. Regulaminowy czas gry nie przyni\u00f3s\u0142 rozstrzygni\u0119cia &#8211; wynik 1:1 w dwumeczu oznacza\u0142 dogrywk\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W 107. minucie, po rzucie wolnym dla Francuz\u00f3w w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci boiska, pi\u0142ka wyl\u0105dowa\u0142a blisko bramki, pod nogami wspomnianego ju\u017c Henry\u2019ego. Ten jednak nie zdo\u0142a\u0142 jej opanowa\u0107 przepisowo. W akcie desperacji odbi\u0142 futbol\u00f3wk\u0119 dwukrotnie r\u0119k\u0105, by zaraz zagra\u0107 j\u0105 ju\u017c w pe\u0142ni przepisowo do Williama Gallasa, kt\u00f3ry wpakowa\u0142 pi\u0142k\u0119 do siatki. Niczego nie\u015bwiadomy s\u0119dzia, pomimo protest\u00f3w Irlandczyk\u00f3w, uzna\u0142 gola i wskaza\u0142 na wznowienie gry od \u015brodka. Go\u015bcie nie byli ju\u017c w stanie odrobi\u0107 straty. Dwumecz zako\u0144czy\u0142 si\u0119 rezultatem 2:1 dla pi\u0142karzy z kraju Napoleona. Francja pojecha\u0142a na mundial.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Henry Hand Ball!\" width=\"500\" height=\"375\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/siJQZs2Sbho?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli r\u0119k\u0119 na mundialu w Meksyku w 86\u2019 nazywa si\u0119 mianem boskiej, to zagranie Henry\u2019ego nale\u017ca\u0142oby okre\u015bli\u0107 jako poca\u0142unek diab\u0142a. Inaczej ni\u017c w przypadku Argenty\u0144czyk\u00f3w, sprawiedliwo\u015b\u0107 dopad\u0142a Les Blues. Szybko odpadli z Mistrzostw \u015awiata, w atmosferze skandalu, z dwoma pora\u017ckami (z RPA i Meksykiem) i remisem (z Urugwajem) na koncie. W wyniku szeregu kontrowersji, czo\u0142owi francuscy gracze zostali zawieszeni na kilka do kilkunastu mecz\u00f3w dru\u017cyny narodowej. Prawdziwe odbudowanie si\u0119, ju\u017c z graczami nowego pokolenia, zaj\u0119\u0142o Tr\u00f3jkolorowym sze\u015b\u0107 kolejnych lat.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak okaza\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej, opr\u00f3cz Francuz\u00f3w, powod\u00f3w do protestu w sprawie wyeliminowania Irlandczyk\u00f3w nie mieli tak\u017ce Po\u0142udniowi Afryka\u0144czycy. A przynajmniej nie ze wzgl\u0119d\u00f3w sportowych. Cho\u0107 s\u0142ynna r\u0119ka by\u0142a zimnokrwistym morderstwem ducha sportu, to przynios\u0142a bardzo zadowalaj\u0105ce korzy\u015bci finansowe dla gospodarki RPA.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\"><strong>Niewidzialna r\u0119ka rynku<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Przeprowadzono analiz\u0119 ex post dodatkowego ruchu turystycznego, kt\u00f3ry wygenerowali Francuzi goszcz\u0105cy na mundialu, chc\u0105cy obejrze\u0107 swoj\u0105 reprezentacj\u0119 w akcji. Zestawiono to z&nbsp;przewidywan\u0105&nbsp;liczb\u0105 Irlandczyk\u00f3w, kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142oby si\u0119 spodziewa\u0107 w RPA, gdyby to ich dru\u017cyna zakwalifikowa\u0142a si\u0119 na imprez\u0119. Rezultaty, szczeg\u00f3lnie te liczone w dolarach, okaza\u0142y si\u0119 niezwykle interesuj\u0105ce.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Oszacowano, \u017ce tylko w roku 2010 francuscy tury\u015bci, kt\u00f3rzy przyjechali do RPA na mundial, wydali w tym kraju o 33 miliony dolar\u00f3w wi\u0119cej, w por\u00f3wnaniu do spodziewanych wydatk\u00f3w turyst\u00f3w irlandzkich. Wszystko za spraw\u0105 oko\u0142o 36 tysi\u0119cy kibic\u00f3w Tr\u00f3jkolorowych, w por\u00f3wnaniu do oczekiwanych 8 tysi\u0119cy go\u015bci z Irlandii. Sami tylko \u201enadmiarowi\u201d Francuzi dodali 1% do ca\u0142kowitych, ca\u0142orocznych wydatk\u00f3w zagranicznych na turystyk\u0119 w RPA.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>To nie wszystko &#8211; wzmo\u017cony ruch turystyczny z Francji, kt\u00f3ry utrzyma\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu trzech lat po turnieju, przyni\u00f3s\u0142 po\u0142udniowoafryka\u0144skiej ekonomii prawie 55 milion\u00f3w dodatkowych dolar\u00f3w, pochodz\u0105cych z samych tylko wydatk\u00f3w przyjezdnych. Ponadto przyjmuje si\u0119, \u017ce przy okazji mundialu, w RPA powsta\u0142o jedno miejsce pracy na 12 turyst\u00f3w. W rezultacie, w por\u00f3wnaniu do kwalifikacji Irlandczyk\u00f3w, udzia\u0142 w zawodach dru\u017cyny francuskiej przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania dodatkowych 6 200 miejsc pracy. Liczby te w kategoriach absolutnych mog\u0105 nie robi\u0107 a\u017c tak du\u017cego wra\u017cenia. Trzeba jednak wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce m\u00f3wimy o gospodarce, w kt\u00f3rej stopa bezrobocia w 2010 roku wynosi\u0142a prawie 25% i od tamtego czasu do dzi\u015b uros\u0142a do 32%. RPA jest te\u017c krajem o jednych z najsilniejszych na \u015bwiecie nier\u00f3wno\u015bciach dochodowych. Wsp\u00f3\u0142czynnik Giniego, b\u0119d\u0105cy popularn\u0105 miar\u0105 nier\u00f3wno\u015bci (im wy\u017cszy wska\u017anik, tym wy\u017csze nier\u00f3wno\u015bci &#8211; w zakresie od 0 do 100), wynosi\u0142 dla tego kraju astronomiczne 63 i si\u0119ga\u0142 \u015bwiatowych wy\u017cyn. Dla por\u00f3wnania, indeks ten dla Polski wynosi\u0142 w\u00f3wczas 33, a standardem w krajach bogatego Zachodu jest przedzia\u0142 25-35. Pro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c, wyj\u0105tkowo du\u017cy procent dochod\u00f3w w RPA zatrzymywali, i nadal zatrzymuj\u0105, dla siebie najbogatsi.Mimo to tak silny nap\u0142yw francuskich Euro zapewne przyczyni\u0142 si\u0119 do poprawy standardu \u017cycia wielu po\u0142udniowoafryka\u0144skich rodzin.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"940\" height=\"512\" src=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/nierownosci.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-506\" style=\"aspect-ratio:1.83594016802131;width:632px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/nierownosci.jpg 940w, https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/nierownosci-300x163.jpg 300w, https:\/\/kulturagry.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/nierownosci-768x418.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 940px) 100vw, 940px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: Our World in Data, za World Bank Poverty and Inequality Platform. Opracowanie w\u0142asne.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">Ruble nie dla RPA<\/h3>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>W podobnym duchu badacze przeanalizowali dwie inne pary eliminacyjne: Egipt &#8211; Algieria i Rosja &#8211; S\u0142owenia. W pierwszym pojedynku triumfowa\u0142a Algieria, zwyci\u0119\u017caj\u0105c 1:0 w dwumeczu po \u015bwietnym woleju Antara Yahi\u2019i. Odwrotnie ni\u017c w poprzednim omawianym przypadku, gospodarka RPA straci\u0142a na kwalifikacji&nbsp;Algierczyk\u00f3w&nbsp;, zamiast pi\u0142karzy z kraju faraon\u00f3w. Szacuje si\u0119, \u017ce to wi\u0119cej turyst\u00f3w egipskich pojecha\u0142oby na mundial. Utracone korzy\u015bci wynios\u0142y 1 mln dolar\u00f3w w roku turnieju i 2 mln w kolejnych trzech latach. W drugim pojedynku Sborna zosta\u0142a pozbawiona marze\u0144 przez S\u0142owe\u0144c\u00f3w. W rezultacie na mundial nie pojecha\u0142o dodatkowych 2 500 turyst\u00f3w z Rosji, przez co Po\u0142udniowa Afryka musia\u0142a po\u017cegna\u0107 si\u0119 ze skumulowanym, czteroletnim przychodem w wysoko\u015bci prawie 9 mln dolar\u00f3w. W obu przypadkach liczby bledn\u0105 przy francuskich 88 milionach.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">Jak to wyliczono?<\/h3>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Wnikliwego czytelnika mo\u017ce zainteresowa\u0107 metoda, kt\u00f3r\u0105 wykorzystano do analizy wielko\u015bci ruch\u00f3w turystycznych. Zosta\u0142a wzi\u0119ta wprost z fizyki, a dok\u0142adniej z tzw. prawa powszechnego ci\u0105\u017cenia. W fizyce klasycznej, kt\u00f3rej ojcem jest sir Isaac Newton, si\u0142a grawitacji mi\u0119dzy dwoma obiektami (na przyk\u0142ad planetami) zale\u017cy od ich mas \u00ad\u2013 im s\u0105 one wi\u0119ksze, tym mocniej si\u0119 przyci\u0105gaj\u0105. Model ten znalaz\u0142 zaskakuj\u0105ce zastosowanie w ekonomii. Je\u015bli zamiast mas obiekt\u00f3w we\u017amiemy wielko\u015bci gospodarek dw\u00f3ch kraj\u00f3w, to b\u0119dziemy w stanie prognozowa\u0107 wielko\u015b\u0107 wymiany handlowej mi\u0119dzy nimi. Mo\u017cna w ten spos\u00f3b przewidywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c przep\u0142ywy turystyczne. Na przyk\u0142ad, cho\u0107 Japonia i RPA s\u0105 podobnie oddalone od Francji, to ruch turystyczny mi\u0119dzy Francj\u0105 a Japoni\u0105 jest znacznie wi\u0119kszy \u2013 japo\u0144ska gospodarka jest o wiele silniejsza ni\u017c po\u0142udniowoafryka\u0144ska. Ten spos\u00f3b oblicze\u0144, nazwany intuicyjnie modelem grawitacyjnym, zastosowali autorzy przytoczonego badania.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ta historia dobitnie pokazuje, \u017ce jeden nieuczciwy gest na boisku mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na \u017cycie tysi\u0119cy ludzi, tak\u017ce tych niezwi\u0105zanych ze sportem. To konkretne zagranie przechyli\u0142o szal\u0119 nie tylko meczu, ale te\u017c pozwoli\u0142o na powstanie tysi\u0119cy miejsc pracy, kt\u00f3re w innych warunkach pewnie by nie powsta\u0142y. Zreszt\u0105 podobne przyk\u0142ady mo\u017cna mno\u017cy\u0107. Nie tylko w zakresie wp\u0142ywu sportu na gospodark\u0119, ale te\u017c na spo\u0142ecze\u0144stwa og\u00f3\u0142em i na zjawiska wcale nie tak \u0142atwo mierzalne. Sport nie jest sprawiedliwym biznesem \u2013 wida\u0107 to jak na d\u0142oni.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Fourie, J., Santana-Gallego, M. (2015). The invisible hand of Thierry Henry: How World Cup qualification influences host country tourist arrivals.&nbsp;<em>Journal of Sports Economics<\/em>. Vol. 18(7) 750-766.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>World Bank. Unemployment, total (% of total labor force) (modeled ILO estimate) \u2013 South Africa.&nbsp;<a href=\"https:\/\/data.worldbank.org\/indicator\/SL.UEM.TOTL.ZS?locations=ZA\">https:\/\/data.worldbank.org\/indicator\/SL.UEM.TOTL.ZS?locations=ZA<\/a>. Dost\u0119p: 08.04.2025.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>World Bank Poverty and Inequality Platform (2024). \u201cGini Coefficient \u2013 World Bank\u201d. https:\/\/ourworldindata.org\/grapher\/economic-inequality-gini-index. Dost\u0119p: 08.04.2025.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oszustwo Henry\u2019ego w meczu kwalifikacyjnym do mundialu 2010 z Irlandi\u0105 zdecydowa\u0142o nie tylko o wyniku spotkania. To nieuczciwe zagranie uruchomi\u0142o \u0142a\u0144cuch zdarze\u0144, kt\u00f3rego efektem by\u0142y poka\u017ane korzy\u015bci ekonomiczne dla RPA. R\u0119ka Francuza niewidzialna by\u0142a tylko dla s\u0119dziego. R\u0119ka rynku natomiast, widoczna jest doskonale.&nbsp; Dwadzie\u015bcia trzy lata po s\u0142ynnej \u201er\u0119ce Boga\u201d Diego Maradony mia\u0142o miejsce inne, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":508,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-106","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naukowa-strona-gry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=106"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":519,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106\/revisions\/519"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturagry.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}